ශ්‍රී ලංකාවේ ගොඩනැගිලිවල ආරක්ෂාව, ගුණාත්මක භාවය, තිරසාර භාවය සහ ආපදා ඔරොත්තු දීමේ හැකියාව ශක්තිමත් කිරීමේ වැදගත් පියවරක් ලෙස, ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රථම ජාතික ගොඩනැගිලි කේත (National Building Code of Sri Lanka – NBCSL) සම්පාදනය කිරීම සහ ස්ථාපිත කිරීම සඳහා ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය සහ ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ ආයතනය (NBRI) විසින් වැදගත් ජාතික වැඩපිළිවෙළක් ආරම්භ කර ඇත.
මේ සම්බන්ධයෙන්, ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ ආයතනය (NBRI), ජාතික සැලසුම් දෙපාර්තමේන්තුව, නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය සහ ඉදිකිරීම් කර්මාන්ත සංවර්ධන අධිකාරිය ඇතුළු අදාළ ආයතනවල ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන්ගේ සහභාගීත්වයෙන්, ආරක්ෂක ලේකම් එයාර් වයිස් මාෂල් සම්පත් තුයියකොන්තා (විශ්‍රාමික) ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් (08) ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශයේදී විශේෂ සාකච්ඡාවක් පැවැත්විණි.
NBRI විසින් ජාතික සැලසුම් දෙපාර්තමේන්තුව (NPD) වෙත ඉදිරිපත් කරන ලද ව්‍යාපෘති යෝජනාවට අනුව, 2026-2028 කාල සීමාව තුළ මෙම ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා අනුමැතිය ලබාදී ඇති අතර ජනාධිපති සහ ආරක්ෂක අමාත්‍යවරයා විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද අමාත්‍ය මණ්ඩල සංදේශයක් මත පදනම්ව, 2025 ඔක්තෝබර් (21) දින (යොමු අංක 25/1928/803/054) අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතිය ද ලබාදී තිබේ.
මෙම ව්‍යාපෘතිය ජාතික ගොඩනැගිලි පර්යේෂණ ආයතනය (NBRI), ඉදිකිරීම් කර්මාන්ත සංවර්ධන අධිකාරිය (CIDA) සහ නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය (UDA) මුලිකත්වයෙන් අනෙකුත් අදාළ පාර්ශ්වකරුවන්ගේ ද සහභාගිත්වයෙන් සිදු කරනු ලබයි.
වර්තමානය වන විට ශ්‍රී ලංකාව තුළ නීත්‍යානුකූලව ස්ථාපිත කරන ලද එක් ජාතික ගොඩනැගිලි කේතයක් නොමැත. ගොඩනැගිලි සැලසුම් කිරීම සහ ඉදිකිරීම් කටයුතු සඳහා දැනට ජාත්‍යන්තර ගොඩනැගිලි කේතය (International Building Code – IBC), යුරෝපීය ගොඩනැගිලි කේත (Eurocodes), බ්‍රිතාන්‍ය ගොඩනැගිලි ප්‍රමිති (British Standards) සහ ඉන්දීය ගොඩනැගිලි ප්‍රමිති (Indian Standards) ඇතුළු ජාත්‍යන්තර ගොඩනැගිලි ප්‍රමිති මෙන්ම, විවිධ දේශීය රෙගුලාසි සහ ක්ෂේත්‍රයට විශේෂිත අවශ්‍යතා ද භාවිත කෙරේ.
මෙම ගොඩනැගිලි ප්‍රමිති මඟින් වටිනා තාක්ෂණික මඟපෙන්වීමක් ලබා දෙන නමුත්, ඒවා තෝරාගත් ආකාරයෙන් සහ ඇතැම් අවස්ථාවලදී එකිනෙකට සංයෝජනය කර භාවිත කිරීම හේතුවෙන් සැලසුම් අනුකූලතාව සහතික කිරීම, අනුමැතිය ලබාදීම සහ බලාත්මක කිරීමේ ක්‍රියාවලීන්හි නොගැළපීම් ඇති විය හැකිය.
ගංවතුර, නායයෑම්, තද සුළං සහ අනෙකුත් ස්වභාවික ආපදා අවදානම් වලට ශ්‍රී ලංකාව නිරාවරණය වී ඇති බැවින්ද, රට තුළ පවතින විවිධ දේශගුණික, භූ විද්‍යාත්මක සහ පාරිසරික තත්ත්වයන් සැලකිල්ලට ගත් විටද, ජාතික වශයෙන් අදාළ වන ගොඩනැගිලි කේත වල අවශ්‍යතාවය විශේෂයෙන් වැදගත් වේ. මෙම ජාතික තත්ත්වයන්ට ගැළපෙන පරිදි සකස් කරන ලද ගොඩනැගිලි කේත මඟින් වඩාත් ආරක්ෂිත සැලසුම්කරණය, ඉදිකිරීම, නඩත්තුව සහ නියාමන අධීක්ෂණය සඳහා පැහැදිලි පදනමක් සපයනු ඇත.
යෝජිත ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ගොඩනැගිලි කේත මඟින් ජාත්‍යන්තරව පිළිගත් හොඳම භාවිතයන්ට අනුකූල වන අතරම ශ්‍රී ලංකාවේ දේශීය තත්ත්වයන්ට ගැළපෙන අවශ්‍යතා අනුව සකස් කරන ලද ඒකාබද්ධ ජාතික රාමුවක් ස්ථාපිත කරනු ඇත. ව්‍යුහාත්මක ආරක්ෂාව, ගිනි ආරක්ෂාව, තිරසාර භාවය සහ සර්වජන ප්‍රවේශතාව ඇතුළු ප්‍රධාන තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍ර දහයක් ආවරණය වන පරිදි මෙම ගොඩනැගිලි කේත සකස් කෙරෙන අතර, අවසර ලබාදීම, පරීක්ෂා කිරීම, අනුකූලතාව තහවුරු කිරීම සහ බලාත්මක කිරීම සඳහා ප්‍රායෝගික ක්‍රමවේද ද ඊට ඇතුළත් කෙරේ.
මෙම ජාතික වැඩපිළිවෙළේ ප්‍රධාන අරමුණු දෙකක් පවති. පළමුව, ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට පවතින ඒකාබද්ධ නොවූ ගොඩනැගිලි ඉදිකිරීම් නියාමන පද්ධතිය වෙනුවට ඒකාබද්ධ ජාතික රාමුවක් ස්ථාපනය කිරීම සහ දෙවනුව, එම රාමුව රට පුරා නිසියාකාරව ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා අවශ්‍ය ආයතනික හා ක්‍රියාත්මක කිරීමේ යාන්ත්‍රණ ස්ථාපිතකිරීමයි.
මේ යටතේ පැහැදිලිව නිර්වචනය කරන ලද ආයතනික වගකීම්, අනුමැතිය සහ බලපත්‍ර ලබාදීමේ ක්‍රියාපටිපාටි, පරීක්ෂණ සහ බලාත්මක කිරීමේ විධි විධාන මෙන්ම, නියාමන ආයතන සහ ඉදිකිරීම් කර්මාන්තයේ වෘත්තිකයන් සඳහා ධාරිතා සංවර්ධන වැඩසටහන් ද ඇතුළත් වනු ඇත.
මෙම කේතය සම්පාදනය කිරීමේ ක්‍රියාවලිය සඳහා රාජ්‍ය ආයතන, වෘත්තීය ආයතන, ශාස්ත්‍රීය ක්ෂේත්‍රය, ඉදිකිරීම් කර්මාන්තය සහ මහජනතාව සමඟ පුළුල් උපදේශන ක්‍රියාවලියක් සිදු කෙරෙනු ඇත. එමඟින් කේතය තාක්ෂණික වශයෙන් ශක්තිමත්, ජාතික අවශ්‍යතා වලට අදාළ සහ ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කළ හැකි එකක් බව සහතික කිරීමට අපේක්‍ෂා කෙරේ.
ජාතික ප්‍රසම්පාදන ආයතනයේ මාර්ගෝපදේශ වලට අනුකූලව තරගකාරී ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියක් මඟින් මෙම කාර්යය සඳහා සුදුසුකම් ලත් උපදේශක ආයතනයක් තෝරා ගැනීමට නියමිතය. මාස 24ක කාලයක් තුළ මෙම ව්‍යාපෘතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට අපේක්‍ෂා කරන අතර, ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ගොඩනැගිලි කේතය සකස් කර ගැසට් මඟින් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන් මෙම කාර්යය අවසන් කිරීමට නියමිතය. මෙම වැඩපිළිවෙළ සඳහා 2026-2028 කාල සීමාව තුළ ශ්‍රී ලංකා රජයේ ඒකාබද්ධ අරමුදල මඟින් ප්‍රතිපාදන වෙන් කර ඇත.
නවීන, විද්‍යාත්මක පදනමක් මත සකස් කරන ලද ඉදිකිරීම් ප්‍රමිතීන් තුළින් ජීවිත සහ දේපළ ආරක්ෂා කිරීම සඳහා රජය දක්වන දැඩි කැපවීම මෙම ජාතික වැඩපිළිවෙළ මඟින් පිළිබිඹු වේ. ජාතික ගොඩනැගිලි කේත අවශ්‍යතාවය දිගු කලක සිට පැවති අතර එය සම්පාදනය කිරීම වඩාත් ආරක්ෂිත සහ ආපදා ඔරොත්තු දෙන ශ්‍රී ලංකාවක් ගොඩනැගීම සඳහා වන වැදගත් පියවරකි.
