Foreign news

ලතින් අමෙරිකා කලාපයට අයත් කියුබාව දශක ගණනක් තිස්සේ අර්බුදයක පවතින බැවින් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ මීළග ඉලක්කය කියුබාව බව වාර්තා වේ.

කියුබාව යටත් කරගෙන කියුබා වැසියන් මර්දනකාරී පාලනයෙන් නිදහස් කර ගැනීමට තමන් සූදානම් යැයි අමෙරිකා ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

ධවල මන්දිරයේදී මාධ්‍යවේදීන් වෙත අදහස් දක්වමින් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කළේ,

“කියුබාව සහ අමෙරිකාව අතරේ අර්බුදය මට මගේ ජීවිත කාලය පුරාවට අසන්න ලැබුණා. හුඟ දෙනෙක් මගෙන් අහන්නේ කියුබාව සමග අර්බුදය අවසන් කරන්නේ කවද්ද කියලයි. මා හිතන්නේ මම ඒ අර්බුදය අවසන් කරනවා. කියුබාව යටත් කර ගැනීම මට ලොකු ගෞරවයක් වේවි.”

“කියුබාව දැන් දුර්වලයි. මා කැමතියි කියුබාවේ පීඩිත පාලනය අවසන් කරලා දාන්න. කියුබානු වැසියන්ට හැකිවේවි ඔවුන්ගේ නිදහස සොයා ගන්න. ජනතා හිතවාදී පාලනයක් ස්ථාපිත කරගන්න.”

ඇෆ්ගනිස්ථානයේ කාබුල් නුවර පිහිටි රෝහලකට එල්ල කළ ගුවන් ප්‍රහාරයකින් අවම වශයෙන් පුද්ගලයින් 400 දෙනෙකු මියගොස් තවත් 250 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

කාබුල් නුවර පිහිටි මත්ද්‍රව්‍ය වලට ඇබ්බැහි වූවන් පුනරුත්ථාපනය කරන රෝහලකට මෙම ගුවන් ප්‍රහාරය එල්ල කර ඇති අතර එම ප්‍රහාරය පකිස්ථානය විසින් එල්ල කර ඇති බවට ඇෆ්ගනිස්ථානය චෝදනා කරයි.

කෙසේ වෙතත්, පාකිස්ථානය එම චෝදනාව ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

වහාම ක්‍රියාත්මක වන පරිදි එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය සිය ගුවන් කලාපය තාවකාලිකව වසා දැමීමට තීරණය කර ඇත.

ඉරානය විසින් එල්ල කරන ලද නව මිසයිල සහ ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර හමුවේ ගුවන් ගමන්, කාර්ය මණ්ඩලය සහ ජාතික භූමිය ආරක්ෂා කිරීමේ පූර්ව ආරක්ෂිත පියවරක් ලෙස ලෙස එම තීරණය ගෙන ඇත.

සියලුම මගීන්ගේ සහ කාර්ය මණ්ඩලයේ ආරක්ෂාව සහතික කිරීමේ පූර්ව ආරක්ෂක පියවරක් ලෙස (16) සිට ඩුබායි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළේ ගුවන් ගමන් තාවකාලිකව අත්හිටුවනු ලැබීය.

බැග්ඩෑඩ්හි පිහිටි අමෙරිකානු තානාපති කාර්යාලය ඉලක්ක කර ගනිමින් ඩ්‍රෝන සහ රොකට් ප්‍රහාර මාලාවක් එල්ල වී ඇත.

ප්‍රහාරයට පැය හයකට පමණ පෙර, ඉරාකයේ සිටින අමෙරිකානු පුරවැසියන් සඳහා තානාපති කාර්යාලය විසින් ආරක්ෂක අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් කර ඇත.

ප්‍රහාර ආරම්භ වූ දිනයේ සිට එල්ල වූ දරුණුතම ප්‍රහාරය මෙය බව ඉරාක ආරක්ෂක අංශ සඳහන් කරයි.

ඉරානයේ කාර්ග් දූපතට ප්‍රහාරයක් එල්ල කළ බවත් දැනට ඉතුරු වෙලා තියෙන්නෙ නල පද්ධතිය විතරක් බවත් එම නල පද්ධතියත් විනාඩි පහක කාලයකින් විනාශ කරන්න පුළුවන් බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් තමන්ගේ ගුවන් යානයේ සිට සිදුකළ ප්‍රකාශය,

“අපිට අද හොද ප‍්‍රතිඵල තියෙනවා. ඉරානයට එරෙහිව යුදමය වශයෙන් හොද ප්‍රතිඵල අපි අත්කරගෙන තියෙනවා. මේ වනවිට අපි විවිධ රටවල් සමග සාකච්ඡා කරමින් ඉන්නවා හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ පරිපාලනය ගැන.

අපිට එහෙන් තෙල් එන්නේ 1%ක්, 2%ක් විතර ප්‍රමාණයක්. නමුත් චීනයට 90%ක්ම තෙල් එන්නේ මේ කලාපයෙන්. අපි හිතන්නේ මෙතන පරිපාලනයට අපේ මැදිහත්විම වැදගත් කියල. යුදමය වශයෙන් අපි ඒ රටවල් එක්ක වැඩ කරන්න ලැස්තියි.

දැනටමත් අපි ඉරානය පරාජය කරලා තියෙන්නෙ. ඔවුන් සුළු වශයෙන් අපිට එරෙහිව සටන් කරනවා. නමුත් ඔවුන්ට කරන්න ලොකු දෙයක් නැහැ. අපි ඔවුන්ගේ ගුවන් ආරක්ෂණ පද්ධති, ගුවන් හමුදාව වගේම නාවික හමුදා සම්පූර්ණයෙන් විනාශ කරලා තියෙන්නෙ.

ඒ වගේම දෙතුන් වතාවක් ඔවුන්ගේ නායකත්වයත් සම්පූර්ණයෙන් විනාශ කලා. අපි දැනටමත් කාර්ග් දූපතට ප්‍රහාරයක් එල්ල කරල තියෙනවා. දැනට ඉතුරු වෙලා තියෙන්නෙ නල පද්ධතිය විතරයි. විනාඩි පහක කාලයකින් අපිට ඒකත් විනාශ කරන්න පුළුවන්.

නමුත් මම ඒක කරන්නේ නැහැ. ඔවුන් මගෙන් බැගෑපත් වෙනවා සටන් විරාමයක සාකච්ඡා කරන්න කියල. මගේ අදහස් නම් ඒ මට්ටමට තාම ඇවිල්ලා නැහැ. දැනටමත් අපි අනෙක් රටවල් එක්ක සාකච්ඡා කරන්නේ හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධියේ පරිපාලනය ගැන.

අපිට ගොඩක් යහපත් ප්‍රතිචාර ලැබිල තියෙනවා. යහපත් ප්‍රතිචාර ලැබෙන එක නොදයි. ලැබුනේ නැතත් කමක් නැහැ. මතක තියාගන්න මේ රටවල් සේරම නේටෝ සාමාජිකයින්, අපි හැම වෙලාවේම නේටෝව සමග හිටගන්නවා.

අපි යුක්රේන යුද්ධයේදී ඔවුන්ට උදව් කරනවා. ඒ යුද්ධයෙන් අපිට බලපෑමක් නැති වුනත් අපි උදව් කරනවා. මේ අවස්ථාවේදී අපි බලාගෙන ඉන්නවා කවුද අපිට උදව් කරන්න එන්නේ නැත්තේ කියල, අපිට අවශ්‍ය වෙන්නේ හෝමූස් විවෘත කරන එක. මේ වෙලාවේ ඉරානයෙන් එල්ල වෙන බලපෑම ඉතාම අඩුයි.”

ඉරානය විසින් වසා දමා ඇති තීරණාත්මක තෙල් ප්‍රවාහන මාර්ගයක් වන හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය විවෘත කිරීමට අමෙරිකානු මිත්‍ර රටවල් සහාය නොදක්වන්නේ නම්, නේටෝ (NATO) සංවිධානය ‘ඉතා නරක’ අනාගතයකට මුහුණ දෙනු ඇති බව ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් අනතුරු අඟවයි.

තීරණාත්මක හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය විවෘත කිරීමේ කණ්ඩායම් ප්‍රයත්නයක් සඳහා එක්වන ලෙස චීනය, ප්‍රංශය, ජපානය, දකුණු කොරියාව සහ එක්සත් රාජධානියෙන් ඔහු ඉල්ලීමක් සිදුකර දිනකට පසුව මෙම අදහස් දැක්වීම සිදුකර ඇත.

තවද අමෙරිකාව මෙතෙක් කල් සිය යුරෝපීය මිත්‍ර රටවල් සමඟ ඉතා සුහදශීලීව කටයුතු කළ බවද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කර ඇත.

ලෝකයේ කාර්යබහුලම තෙල් නැව් ගමනාගමන මාර්ගය ලෙස හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය සැලකෙයි.

ඩුබායි ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ ආසන්නයට එල්ල වූ ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරයත් සමග ගින්නක් හටගත් අතර ඒ හේතුවෙන් ගුවන් ගමන් තාවකාලිකව අත්හිටුවා ඇත.

සියලුම මගීන්ගේ සහ කාර්ය මණ්ඩලයේ ආරක්ෂාව සහතික කිරීමේ පූර්ව ආරක්ෂක පියවරක් ලෙස ඩුබායි ගුවන්තොටුපළේ ගුවන් ගමන් තාවකාලිකව අත්හිටුවීමට තීරණය කර ඇත.

මෙම ප්‍රහාරය හේතුවෙන් කිසිදු ජිවීත හානියක් වාර්තා වී නොමැති බවත් ගින්න මැඩපැවැත්වීමට මේ වන විට කටයුතු කරමින් සිටින බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

කුවේට් පිහිටි අලි අල් සාලෙම් ඉතාලි හමුදා කඳවුරකට ඉරාන ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරයක් එල්ල කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

පසුගිය පෙබරවාරි (28) වන දින ආරම්භ වූ අමෙරිකා – ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරවලට පළිගැනීමක් ලෙස ඉරානය විසින් කලාපයේ අමෙරිකානු කඳවුරු පිහිටා ඇති රටවල් ඉලක්ක කර ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල කරයි.

ප්‍රහාරය සිදුවන අවස්ථාවේ සියලුම ඉතාලි කාර්ය මණ්ඩලය ආරක්ෂිතව සිටි බවත් විදේශයන්හි සිටින සියලුම ඉතාලි හමුදා කණ්ඩායම්වල තත්ත්වය නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා අඛණ්ඩව සම්බන්ධතා පවත්වන බව ආරක්ෂක අමාත්‍ය ගයිඩෝ ක්‍රොසෙටෝ සඳහන් කරයි.

මේ අතර ඉරාන ඩ්‍රෝන යානා දෙකක් කුවේටයේ අහමඩ් අල්-ජාබර් ගුවන් කඳවුරට ප්‍රහාර එල්ල කළ අතර එම ප්‍රහාර හේතුවෙන් සොල්දාදුවන් තිදෙනෙකු සුළු තුවාල ලබා ඇත.

මෙම කඳවුර පිහිටා ඇත්තේ මැද පෙරදිග එක්සත් ජනපද හමුදා අණදෙන නිලධාරියා වන CENTCOM හමුදා ඒකකයේ ඉදිරි මූලස්ථානය පිහිටා ඇති අරිෆ්ජන් කඳවුරට යාබදව බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

මේ දිනවල ලෝක වෙළෙඳපොළේ පවතින බලශක්ති අර්බුදයට විසඳුම් ලෙස තම හදිසි සංචිත වලින් තෙල් බැරල් මිලියන 400ක් මුදාහැරීමට ජාත්‍යන්තර බලශක්ති ඒජන්සිය (IEA) තීරණය කර ඇත.

වර්තමානයේ උද්ගතව ඇති අභියෝග වලට මුහුණදීම සඳහා එක්සත් රාජධානිය සහ අමෙරිකාව ඇතුළු ලොව ධනවත්ම රටවල් 32කින් සමන්විත (IEA) සාමාජිකයින් විසින් මෙම තීරණය ගෙන ඇත.

ඒ අනුව ඉතා ඉක්මනින්ම මෙම තෙල් තොග ලෝක වෙළෙඳපොළට පැමිණීම ආරම්භ වනු ඇති බවද ජාත්‍යන්තර බලශක්ති ඒජන්සිය සඳහන් කරයි.

ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බළකාය විසින් ඊශ්‍රායල අග්‍රාමත්‍ය බෙන්ජමින් නෙතෙන්යාහුට අනතුරු ඇඟවිම් නිකුත් කර ඇත.

ඉරානය විසින් එල්ල කළ මිසයිල ප්‍රහාරයකින් ඊශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙදන්යාහු මියගොස් ඇති බවත් කෙසේ හෝ ඔහු මියගොස් නැති නම්, ඔහු ඝාතනය තුරුම ඔහු සොයා පහර දෙන බව ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බළකාය සඳහන් කරයි.

කුඩා දරුවන් අමු අමුවේ මරා දමන ඊශ්‍රායල අග්‍රාමාත්‍යවරයා ළමා ඝාතකයෙකු බවත් ඔහු සැගවී සිටින්නේ නම් එම ස්ථානය සොයා පහර දෙන බවද ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බළකාය සඳහන් කරයි.

මේ අතර ඉරානයේ හමුදා සහ ආරක්ෂක මධ්‍යස්ථාන පිහිටි ස්ථාන පිළිබඳ ඊශ්‍රායලය වෙත තොරතුරු සැපයීම යන චෝදනාව යටතේ ඉරානය විසින් පුද්ගලයන් 20 දෙනෙකු අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත.