Foreign news

ඉරානය විසින් ඉදිරිපත් කළ කොන්දේසි සම්පූර්ණයෙන් ඉටු කරන තුරු හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය විවෘත නොකරන බව ඉරාන විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකායේ (IRGC) ප්‍රකාශක හොසේන් මොහෙබි සඳහන් කරයි.

එක්සත් ජනපදය ඉරානයේ ඉල්ලීම් වලට එකඟ වන තුරු මෙම උපායමාර්ගික මුහුදු මාර්ගය වසා තබන බව ප්‍රකාශක හොසේන් මොහෙබි අවධාරණය කර ඇත.

හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය මේ වනවිට ඉරාන සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ උපායමාර්ගික පාලනය යටතේ පවතින බවත් ඉරානයේ කොන්දේසි සම්පූර්ණයෙන් ඉටු කරන තුරු එය විවෘත නොකරන බවද ප්‍රකාශක හොසේන් මොහෙබි සඳහන් කරයි.

ඉරානයට එරෙහිව තවත් ප්‍රහාරයක් සිදු කිරීමට තමාට හැකි බව අමෙරිකානු ජනපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

එම ප්‍රහාරය හෙට දිනයේ වුවද එල්ල කිරීමට තමාට හැකි බවත් එල්ල විය හැකි කිසිදු මිලිටරි මෙහෙයුමක නිශ්චිත වෙලාවක් තමන් හෙළි නොකරන බවද ජනපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

කෙසේ වෙතත් ඉරානය සමග ප්‍රධාන ගිවිසුමකට එළඹීමට ඉඩ පවතින බවත් ඉරානය එකගතාවකට පැමිණේද.? නැද්ද.? යන්න පිළිබඳව තමාට නිශ්චිත විශ්වාසයක් නොමැති බවද ජනාධිපතිවරයා සඳහන් කරයි.

ඉරානය එකගතාවකට පැමිණියත්, නැතත් ජයග්‍රහණය කරන්නේ අමෙරිකාව බවද ජනාධිපතිවරයා තවදුරටත් සඳහන් කරයි.

හූති සටන්කාමීන් විසින් සෞදි අරාබියේ දකුණු ප්‍රදේශය ඉලක්ක කරමින් එල්ල කරන ලද බැලස්ටික් මිසයිල 10ක් උඩුගුවනේදී විනාශ කිරීමට සමත් වූ බව සෞදි අරාබිය සඳහන් කරයි.

හූති සන්නද්ධ කණ්ඩායම විසින් දකුණු කලාපය දෙසට එල්ල කරන ලද මිසයිල 10ක් හඳුනාගෙන විනාශ කළ බව සෞදි අරාබිය ප්‍රමුඛ සන්ධානයේ ප්‍රකාශක මේජර් ජෙනරාල් තුර්කි අල්-මාල්කි සඳහන් කරයි.

මේ අතර රතු මුහුදට පිවිසෙන ප්‍රධාන මුහුදු මාර්ගයක් වන බාබ් අල්-මන්දෙබ් සමුද්‍ර සන්ධිය ආසන්නයේ හූතිවරුන්ගේ පාලනය යටතේ පවතින වෙරළබඩ ප්‍රදේශ යළි අත්පත් කර ගැනීම සඳහා යේමන රජයේ හමුදා ප්‍රතිප්‍රහාර දියත් කර ඇත.

Facebook සහ Instagram ඇතුළු ලොව ජනප්‍රියම සමාජ මාධ්‍ය ජාලාවල මව් සමාගම වන “Meta” සමාගමට ඇමරිකානු නිව් මෙක්සිකෝ දිස්ත්‍රික් අධිකරණය විසින් (21) දින ඩොලර් බිලියන 25ක දැවැන්ත දඩයක් නියම කර ඇත.

Meta සමාගම Facebook පරිශීලකයින් නොමග යවමින් ඔවුන්ගේ දත්ත අනවසරයෙන් බෙදා හැර ඇති බවට වූ නඩුවක තීන්දුව ප්‍රකාශයට පත් කරමින් ඩොලර් බිලියන 25ක දඩයක් නියම කර ඇත.

Meta සමාගම ගෙවන දඩ මුදල ප්‍රාන්තයේ දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනය සඳහා යෙදවීමටද අධිකරණය නියෝග කර ඇත.

පරිශීලක දත්ත කිසිඳු විටෙක පරිශීලකයින්ගේ අවසරයකින් තොරව තෙවන පාර්ශවයන් සමග බෙදා නොගන්නා බවට වසර ගණනාවක සිට Meta සමාගමේ නිලධාරීන් විසින් කරන ලද ප්‍රකාශ උපුටා දක්වමින්, නිව් මෙක්සිකෝ ප්‍රාන්තයේ නීතිපති Meta සමාගමට එරෙහිව අදාළ නඩුව පවරා තිබිණි.

පරිශීලක දත්ත පාලනය කළ ආකාරය සම්බන්ධයෙන් Meta සමාගමේ වංකභාවය හේතුවෙන් නිව් මෙක්සිකෝ ප්‍රාන්තයේ මිලියන දෙකක් පමණ වූ සමස්ත ජනගහනය බලපෑමට ලක් වූ බව, නීතිඥයින් අධිකරණය හමුවේ ප්‍රකාශ කළේය.

මාර්ක් සකර්බර්ග්ගේ Meta සමාගමට මෙතෙක් අධිකරණයකින් පනවා ඇති ඉහළම දඩ මුදල මෙය බව ව්දෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) විසින් රටවල් කිහිපයකට අනතුරු ඇඟවීමක් කර ඇත.

ඒ අනුව ඉරානයට ප්‍රහාර එල්ල කරන ඕනෑම රටක් ආක්‍රමණය කරන බවට ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය (IRGC) අනතුරු අඟවා ඇත.

ඊශ්‍රායලය විසින් තම හමුදා ශක්තිය ප්‍රදර්ශනය කිරීම සඳහා ඉරානයේ බටහිර දේශසීමා ආසන්නයේ ප්‍රහාරක යානා අභ්‍යාස පවත්වා ඇති බව වාර්තා වන පසුබිමක මෙම තර්ජනය කර ඇත.

ඉරානය විසින් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය යළි විවෘත කිරීම සඳහා ඉදිරිපත් කර ඇති කොන්දේසි අමෙරිකාව පිළිගන්නා තෙක් එය විවෘත නොකරන බව ඉරානය අවධාරණය කර ඇත.

ඒ අනුව අමෙරිකාව එම කොන්දේසි පිළිගන්නා තෙක් හෝමූස් විවෘත නොකරන බව ඉරාන විදේශ අමාත්‍ය අබ්බාස් අරග්චි සඳහන් කරයි.

හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය යළි විවෘත කිරීම සම්බන්ධයෙන් ඉරානය සහ අමෙරිකාව අතර සාකච්ඡා පාකිස්තානය සහ කටාර් රාජ්‍යයන් හරහා පැවැත්වෙමින් ඇත.

හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා දිවෙන මුහුදු පතුලේ අන්තර්ජාල කේබල් ප්‍රධාන ඉලක්ක බවට පත්විය හැකි බවට ඉරානය අනතුරු ඇඟවීමක් සිදුකර ඇත.

ඉදිරියේදී යළිත් යුදමය ගැටුමක් ඇතිවීමේ හැකියාව ඉරානය ප්‍රතික්ෂේප නොකරන බවත් එවැනි තත්ත්වයක් ඇති වුවහොත් පෙරට වඩා දැඩි ප්‍රතිචාරයක් දක්වන බව ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බළකායේ (IRGC) නියෝජිතයෙක් සඳහන් කරයි.

“අපි යුද්ධයක් ඇතිවීමේ හැකියාව බැහැර කරන්නේ නැහැ. මෙවර අපගේ ප්‍රතිචාරය වඩාත් දැඩි වනු ඇති. එක්සත් ජනපදයට බරපතළ ගැටලුවලට මුහුණදීමට සිදුවනු ඇති අතර, ලෝකය ද දැඩි බලශක්ති අර්බුදයකට මුහුණදෙනු ඇත.”

හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ප්‍රධාන මුහුදු පතුලේ කේබල් හතක් දිවෙන බවත්, ගෝලීය අන්තර්ජාල සම්බන්ධතා සහ වාණිජ දත්ත හුවමාරුව සඳහා ඒවා වැදගත් බවත් එම කේබල් ඉලක්ක කරගැනීමේ හැකියාව පිළිබඳව ප්‍රතිවාදී පාර්ශ්වයට සිහිපත් කරන බවද ඔහු සඳහන් කරයි.

කලහකාරී ලෙස හැසිරුණු පුද්ගලයින්ට එරෙහිව නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන බව ප්‍රංශ ජනාධිපතිවරයාගේ නිල නිවස වන එලීසේ මාලිගයේ සිට ජාතිය අමතමින් ජනාධිපති මැක්‍රෝන් අවධාරණය කරයි.

ප්‍රංශ වැසියන් ලක්ෂ 5කට අධික පිරිසක් පැරිස් ඇතුළු නගර වල සිදුකල විරෝධතා පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් ප්‍රංශ ජනාධිපති එමැනුවෙල් මැක්‍රෝන් සඳහන් කළේ, කිසිදු ඉල්ලීමක් පවතින අසීමිත ප්‍රචණ්ඩත්වය හරහා සාධාරණීකරණය කළ නොහැකි බවයි.

ප්‍රංශයේ ඓතිහාසික වටිනාකම් ඇති පැරණි ගොඩනැගිලි, පොදු ස්ථාන, මෝටර් රථ සහ පෞද්ගලික ව්‍යාපාර ඇතැම් විරෝධතාකරුවන් සති අන්තයේදී ගිනි තබා විනාශ කර ඇත.

සුප්‍රකට සුඛෝපභෝගී භාණ්ඩ අලෙවිසැල් මෙන්ම කුඩා ව්‍යාපාර වෙත කඩා වදින මුහුණ ආවරණය කරගත් විරෝධතාකරුවන් භාණ්ඩ කොල්ලකන අයුරු දැක්වෙන වීඩියෝ පට සමාජ මාධ්‍ය පුරා ව්‍යාප්ත වේ.

ගුරුවරු හිඟය ඇතුළු ගැටළු හුවා දක්වමින් එරට අධ්‍යාපනයට වෙන් කෙරෙන අරමුදල් ඉහළ නංවන්නැයි රජයට බලකරමින් පසුගිය සැප්තැම්බර් මාසයේ මුල ප්‍රංශයේ උසස් පාසැලක විරෝධතාවක් පැවැත්වුණි.

පසුව සමාජ මාධ්‍ය ඔස්සේ සංවිධානය වූ පාසැල් සිසුන් රට පුරාම සිය පාසැල් තුළ අදාළ විරෝධතා ආරම්භ කළේය.

සති අන්තයේ පමණක් පුද්ගලයින් 2,400ක් පමණ අත්අඩංගුවට ගෙන ඇතැයි විදෙස් වාර්තා වල සඳහන් වේ.

යේමනයේ ජනාධිපති මන්දිරය ඉලක්ක කර ගනිමින් හූති කැරලිකරුවන් විසින් මිසයිල ප්‍රහාරයක් එල්ල කර ඇත.

එම මිසයිල ප්‍රහාරයෙන් පුද්ගලයින් පස් දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති අතර තවත් පුද්ගලයින් 16 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

එම ප්‍රහාරයෙන් තුවාල ලැබූවන් අතර අගමැතිවරයාගේ ආරක්ෂක අංශ සාමාජිකයින් මෙන්ම සිවිල් සේවකයින් කිහිප දෙනෙකු සිටින අතර එම ප්‍රහාරය සිදුවන අවස්ථාවේ යේමන අගමැති අල්-සින්ඩානි මාලිගාව තුළ රැඳී සිටියද ඔහුට අනතුරක් සිදුව නැත.

යේමන රජයේ හමුදා සහ ඔවුන්ට සහාය දක්වන සෞදි ප්‍රමුඛ හමුදා සන්ධානය විසින් භාවිතා කරනු ලබන, අල්-මාෂික් මාලිගා පරිශ්‍රය තුළ පිහිටා ඇති හමුදා අණදෙන මධ්‍යස්ථානය එම ප්‍රහාරයේ ඉලක්කය වී ඇත.

අද (12) දින සෞදි අරාබියේ රියාද් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපොළ ඉලක්ක කර ගනිමින් එල්ල කළ ප්‍රහාරයෙන් පුද්ගලයෙකු මියගොස් තවත් 11 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇත.

මෙම ගුවන්තොටුපොළේ සිව්වන පර්යන්තය ඉලක්ක කර ගනිමින් මෙම ප්‍රහාරය එල්ල වූ බවත් ඒ හේතුවෙන් ගින්නක් හටගත් බව සෞදි බලධාරීන් සඳහන් කරයි.

මේ අතර ඊයේ (11) දිනයේදී ද මෙම ගුවන්තොටුපොළ වෙත ප්‍රහාරයක් එල්ල වූ අතර ඉන් පුද්ගලයින් 13 දෙනෙකු මියගොස් තවත් 300කට අධික පිරිසක් තුවාල ලැබීය.

ටෙහෙරානය විසින් යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා වන ගිවිසුමක් ඉදිරිපත් කර ඇති අතර එහි කොන්දේසි හතෙන් සමහරක් එක්සත් ජනපදය විසින් පිළිගෙන ඇති බව ඉරානයේ ආරක්ෂක ප්‍රධානී මොහ්සන් රෙසායි පවසන නමුත්, එම ප්‍රතිචාරය “ප්‍රමාණවත් නොවන” බව ඔහු සඳහන් කරයි.