අද (20) දින ජපානයේ කගෝෂිමා ප්රාන්තයේ දකුණු දූපත්වල භූමිකම්පාවක් සිදුව ඇති බව විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි.
ඒ අනුව කගෝෂිමා ප්රාන්තයේ දකුණු දූපත්වලට රිච්ටර් මාපකයේ 5.9ක භූමිකම්පාවක් සිදුව ඇති බව විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි.
නිල සංචාරයක් සඳහා රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින් චීනයේ බීජිං නුවරට ළඟා වී ඇති බව විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි.
අමෙරිකානු ජනාධිපති ට්රම්ප් චීන සංචාරය අවසන් කර සතියක් යාමට මත්තෙන් රුසියානු ජනාධිපතිවරයා චීනයේ සංචාරය කිරීම විශේෂත්වයකි.
චීනයේ බීජිං නුවර ගුවන්තොටුපළේදී චීන විදේශ අමාත්යවරයා විසින් රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින්ව පිළිගත්තේය.
මෙම සංචාරයේදී රුසියානු ජනාධිපතිවරයා චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පින් හමුවී ද්විපාර්ශ්වික සාකච්ඡා කිරීමට නියමිත බව විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි.
ඉබෝලා වසංගතය හේතුවෙන් කොංගෝහි මියගිය පුද්ගලයින් ගණන 100 දෙනෙකු දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති අතර එම රෝගය වැළදුණු රෝගීන් 390කට අධික පිරිසක් මේ වනවිට හඳුනාගෙන ඇති බවද විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි.
වසංගතය හේතුවෙන් මහජන සෞඛ්ය පවත්වාගෙන යාම සඳහා අවශ්ය පියවර ගන්නා ලෙසත් අනුමත ඖෂධ හෝ එන්නත් නොමැතිව ඉබෝලා වින්දිතයින්ගේ අවමංගල්ය උත්සව ඇතුළු අවස්ථා වලට සහභාගී නොවන ලෙසද එරට බලධාරීන් ජනතාව දැනුවත් කර ඇත.
මෙම ඉබෝලා වෛරස් ව්යාප්තිය සැලකිල්ලට ගනිමින් පසුගිය ඉරිදා දිනයේ ලෝක සෞඛ්ය සංවිධානය විසින් සෞඛ්ය හදිසි තත්ත්වයක් ප්රකාශයට පත් කළේය.
ඉරානය වෙත එල්ල කිරීමට සැලසුම් කර තිබූ ප්රහාරයක් තමා තාවකාලිකව නතර කළ බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සඳහන් කරයි.
මැදපෙරදිග පවතින යුද්ධය අවසන් කිරීමේ ගිවිසුමක් සඳහා සාකච්ඡා කිරීමට ඉඩ ප්රස්ථාව ලබාදීමේ අරමුණින් මෙම තීරණය ගත් බව ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සඳහන් කරයි.
“හෙට දින ඉරානයට එල්ල කිරීමට නියමිතව තිබූ ප්රහාරය සිදු නොකරන බවට මම අමෙරිකානු හමුදාවට උපදෙස් දුන්නා. නමුත්, පිළිගත හැකි එකඟතාවයකට පැමිණීමට නොහැකි වුවහොත්, ක්ෂණික දැනුම්දීමකින් ඉරානය වෙත පූර්ණ, මහා පරිමාණ ප්රහාරයක් එල්ල කිරීම සඳහා සූදානමින් සිටින ලෙස ඔවුන්ට වැඩිදුරටත් නියෝග කර තිබෙනවා.”
ඉරානය – අමෙරිකාව අතර වොෂින්ටනයේදී සකස් වෙමින් පවතින නව කෙටුම්පත් සාකච්ඡා රාමුවක කොටසක් ලෙස, ඉරානයේ තෙල් ක්ෂේත්රයට පනවා ඇති සම්බාධක තාවකාලිකව ඉවත් කිරීමට අමෙරිකාව එකඟ වී ඇති බව ඉරාන මාධ්ය වාර්තා කරයි.
නව යෝජනාව පෙර යෝජනා වලට වඩා වෙනස් වන්නේ, අවසන් එකඟතාවකට පැමිණීමෙන් පසුව පමණක් සම්බාධක ඉවත් කිරීම වෙනුවට සාකච්ඡා ක්රියාවලිය සිදුවන අතරතුරදීම ඇතැම් සම්බාධක ලිහිල් කිරීමට මෙයින් අවස්ථාව සලසා දී ඇති බැවිනි.
එහෙත් දිගුකාලීන ගිවිසුමකට එළඹීම සඳහා අමෙරිකාව විසින් පනවා ඇති සියලුම සම්බාධක සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කළ යුතු බවට ඉරානය දිගින් දිගටම අවධාරණය කර ඇත.
අමෙරිකාවේ ගුවන් යානා සංදර්ශනයක් අතරතුර ප්රහාරක ජෙට් යානා දෙකක් එකිනෙක ගැටී බිහිසුණු අනතුරක් සිදුව ඇති බව විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි.
අනතුරට ලක්ව ඇත්තේ එරට නාවික හමුදාවට අයත් ජෙට් යානා දෙකක් වන අතර එහි නියමුවන් පැරෂුට් ආධාරයෙන් ආරක්ෂිතව ඉවත් වී ඇති බව විදෙස් මාධ්ය වාර්තා කරයි.
මෙම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් එරට ආරක්ෂක අංශ වැඩිදුර විමර්ශන සිදු කරයි.
ඉරානයේ කාලය ගෙවී යමින් පවතින බවට අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් අනතුරු අඟවා ඇත.
ඉරානය ඉක්මන් කළ යුතු බවත් එසේ නොමැති වන්නේ නම් ඔවුන්ගේ කිසිවක් ඉතිරි නොවනු ඇති බවද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සඳහන් කරයි.
සිය තෘත් ගිණුමේ සටහනක් තබමින් අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් මේ බව සඳහන් කරයි.
ඉරානය සහ අමෙරිකාව අතර සාම සාකච්ඡා පාකිස්තානයේ මැදිහත්වීමෙන් පැවැත්වුණු නමුත් එම සාකච්ඡා එකඟතාවයකින් තොරව අවසන් විය.
කෙසේ වෙතත් ඉරානය විසින් ගිවිසුම් සඳහා එකඟ නොවන්නේ නම් ඔවුන්ගේ සමස්ත ශිෂ්ටාචාරයම මියයනු ඇති බව ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් පසුගිය දිනක සඳහන් කළේය.
ලෝකයේ සංචාරක පාරාදීසයක් වන මාලදිවයින දැඩි කම්පනයකට පත් කරමින්, එරට ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ දරුණුතම සහ මාරාන්තිකම කිමිදුම් අනතුරෙන් පුද්ගලයන් 06 දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇත.
මාලේ අගනුවරින් කිලෝමීටර් 100ක් දකුණින් දිය යට පිහිටි අතිශය අවදානම් ගුහා පද්ධතියක් ගවේෂණය කිරීමට ගොස් අතුරුදන් වූ ඉතාලි ජාතිකයන් 05 දෙනාව සෙවීමේ මෙහෙයුමක නිරතව සිටි මාලදිවයින් ජාතික ආරක්ෂක බලකායේ (MNDF) විශේෂ කිමිදුම්කරුවෙකු ද ඛේදජනක ලෙස ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇත.
මෙලෙස සිරුරු සෙවීමේ මෙහෙයුම අතරතුර ඇතිවූ ශාරීරික සංකූලතාවලින් මියගොස් ඇත්තේ මාලදිවයින් වෙරළාරක්ෂක බලකායට අනුයුක්තව සේවය කළ, වයස අවුරුදු 34ක් වූ ස්ටාෆ් සර්ජන්ට් (Staff Sergeant) මොහොමඩ් මහ්දී (Mohamed Mahdhee) නමැති හමුදා නිලධාරියෙකි.
පසුගිය (14) වැනිදා ඉතාලි ජාතිකයන් 05 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායම ‘MV Duke of York’ නමැති සුඛෝපභෝගී සංචාරක යාත්රාවේ සිට වාවු අතොළුවේ (Vaavu Atoll) ‘අලිමතා’ (Alimathaa) දූපත ආශ්රිතව මීටර් 50ක් පමණ ගැඹුරු දිය යට ගුහාවක් ගවේෂණය කිරීමට මුහුදට බැස ඇත.
එහෙත් එදින පස්වරුවේ ඔවුන් යළි මතුපිටට නොපැමිණීම හේතුවෙන් අතුරුදන් වී ඇති බවට නිල වශයෙන් වාර්තා විය.
අනතුරුව (15) වැනිදා මාලදිවයින් වෙරළාරක්ෂක බලකාය සහ පොලිසිය එක්ව දැඩි කැළඹිලි සහිත කාලගුණය මධ්යයේ සෝදිසි මෙහෙයුම් ආරම්භ කළේය.
එදින සවස 6.13ට පමණ ගුහාවේ මුඛය අසල තිබී පළමු ඉතාලි ජාතිකයාගේ සිරුර සොයාගත් අතර මාලදිවයින් ජනාධිපති මොහොමඩ් මුයිසු (Mohamed Muizzu) ද එදිනම මෙහෙයුම් සිදුවන ස්ථානයට ගොස් ආරක්ෂක අංශ මුහුණ දෙන තත්ත්වය නිරීක්ෂණය කළේය.
මෙම අනතුරින් මියගිය ඉතාලි ජාතිකයන් පස්දෙනා එරට ජෙනෝවා විශ්වවිද්යාලයට (University of Genoa) සෘජුව සම්බන්ධ පිරිසක් බව ඉතාලි විදේශ අමාත්යාංශය තහවුරු කරයි.
*ආචාර්ය මොනිකා මොන්ටෙෆැල්කෝන් – ජෙනෝවා විශ්වවිද්යාලයේ සාගර පාරිසරික විද්යාව පිළිබඳ ප්රකට මහාචාර්යවරියකි
*ජෝර්ජියා සොමකාල් – මහාචාර්ය මොනිකාගේ දියණිය
*මුරියෙල් ඔඩෙනිනෝ – විශ්වවිද්යාලයේ පර්යේෂණ නිලධාරිනියකි
*ෆෙඩරිකෝ ගුවල්ටියෙරි – මෑතකදී උපාධිය ලැබූ සාගර ජීව විද්යාඥයෙක්
*ජියෑන්ලු බෙනෙඩෙට්ටි – සංචාරක යාත්රාවේ මෙහෙයුම් කළමනාකරු සහ ප්රධාන කිමිදුම් උපදේශක
මොවුන් නිල වශයෙන් දේශගුණික විපර්යාස පිළිබඳ පර්යේෂණයකට මාලදිවයිනට පැමිණ සිටියද, අනතුරට පත්වූ අවස්ථාවේ සිදුකර ඇත්තේ ඔවුන්ගේ පෞද්ගලික විනෝදාස්වාදය සඳහා කළ කිමිදීමක් (Private Excursion) බව ජෙනෝවා විශ්වවිද්යාලය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් සඳහන් කරයි.
මාලදිවයින් සංචාරක නීතියට අනුව විනෝදාස්වාද කිමිදුම්කරුවන්ට (Recreational Divers) යා හැකි උපරිම නීතිමය සීමාව මීටර් 30කි.
මීටර් 40 සීමාවෙන් ඔබ්බට යාම ‘තාක්ෂණික කිමිදීම්’ (Technical Diving) ගණයට වැටෙන අතර ඒ සඳහා විශේෂිත වායු මිශ්රණ (Trimix) සහ විශේෂ පුහුණුවක් අවශ්ය වේ.
මෙම කණ්ඩායම නීතිමය සීමාව උල්ලංඝනය කරමින් මීටර් 50-60 සීමාවට ගියේ ඇයිදැයි යන්න පිළිබඳව මාලදිවයින් පොලිසිය සහ නාවික බලකාය පුළුල් පරීක්ෂණයක් ආරම්භ කර ඇත.
අමෙරිකානු සහ නයිජීරියානු හමුදා විසින් ISIS සංවිධානයේ දෙවන අණදෙන නිලධාරියා ඝාතනය කර ඇති බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සඳහන් කරයි.
අබු-බිලාල් අල්-මිනුකි අප්රිකාවේ සැඟවී සිටින බවට ලැබුණු රහසිගත තොරතුරු අනුව ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ නියෝගය පරිදි මෙම ප්රහාරය එල්ල කර ඇත.
එනිසා අබු-බිලාල් අල්-මිනුකි තවදුරටත් අප්රිකානු වැසියන්ට හෝ අමෙරිකානුවන්ට තර්ජනයක් නොවන බව ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සඳහන් කරයි.