Foreign news

සෞදි අරාබියේ පිහිටි “Prince Sultan Air Base” වෙත එල්ල වූ ඉරාන මිසයිල සහ ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරයකින් අමෙරිකානු ගුවන් හමුදාවට අයත් අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 470ක් පමණ වටිනා E-3 Sentry (AWACS) වර්ගයේ ඔත්තු බැලීමේ යානයක් විනාශ වී ඇත.

මෙම ප්‍රහාරයෙන් අදාළ යානයේ රේඩාර් පද්ධතිය සහ බඳ කොටසට (Fuselage) බරපතල හානි සිදුව ඇති බව ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය වාර්තා සහ නිකුත් වී ඇති චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප (Satellite Imagery) මගින් තහවුරු වෙයි.

අංක 81-0005 දරන මෙම යානය 552nd Air Control Wing ඒකකයට අයත්වන අතර එය නැවත අලුත්වැඩියා කළ නොහැකි මට්ටමට (Beyond repair) විනාශ වී ඇති බව ආරක්ෂක විශ්ලේෂකයෝ සඳහන් කරයි.

අමෙරිකානු ගුවන් හමුදාව සතු “පියාඹන රේඩාර් පද්ධතිය” ලෙස සැලකෙන මෙම යානය, කිලෝමීටර් සිය ගණනක් ඈතින් එන සතුරු මිසයිල, ඩ්‍රෝන සහ යානා හඳුනාගෙන ගුවන් මෙහෙයුම් මෙහෙයවීමට යොදා ගන්නා ප්‍රධානතම අවියකි.

දැනට අමෙරිකාව සතුව මෙවැනි ක්‍රියාකාරී යානා පවතින්නේ 16ක් බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

නාසා ආයතනය (NASA) අප්‍රේල් (01) වන දින ගගනගාමීන් හතර දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායමක් සඳ වටා ගමනක් දියත් කිරීමට නියමිතය.

පසුගිය 1972 වසරේ සිට වසර පනහකට වැඩි කාලයකට පසුව පළමුවරට මිනිසුන් රැගෙන සඳ දෙසට යෑමට නියමිත ‘ARTEMIS – II’ මෙහෙයුම සඳහා තෝරාගත් ගගනගාමීන් ෆ්ලොරිඩාවට පැමිණ ඇත.

රීඩ් වයිස්මන්, වික්ටර් ග්ලෝවර් සහ ක්‍රිස්ටිනා කොච්, කැනේඩියානු අභ්‍යවකාශ ඒජන්සියේ ගගනගාමී ජෙරමි හැන්සන් යන නාසා අභ්‍යවකාශගාමීන් මෙලෙස තෝරාගෙන ඇත.

අදාළ මෙහෙයුම අප්‍රේල් (01) වැනිදා දියත් කිරීමට නියමිත අතර එය ෆ්ලොරිඩාවේ කෙනඩි අභ්‍යවකාශ මධ්‍යස්ථානයෙන් සඳ බලා පිටත්ව යෑමට නියමිත බව නාසා ආයතනය සඳහන් කරයි.

අදාළ ගමන දින 10කින් සමන්විත අතර එම ගගනගාමින් ඔරියන් කැප්සියුලයකින් මෙම ගමන සිදුකිරීමට නියමිත අතර ඔවුන් වසර දෙකකට වැඩි කාලයක් පුහුණුව ලබා ඇති බවද සඳහන් කරයි.

මෙම මෙහෙයුමේ නියමුවා වික්ටර් ග්ලෝවර් වන අතර ඔහු සඳ අසලින් ගමන් කරන පළමු කළු ජාතික ගගනගාමියා වන බවත් ක්‍රිස්ටිනා කොච් පහළ පෘථිවි කක්ෂයෙන් ඔබ්බට යන පළමු කාන්තාව බවත් ජෙරමි හැන්සන් පළමු අමෙරිකානු නොවන ජාතිකයා වේ.

ඊශ්‍රායල අග්‍රාමාත්‍ය බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු සෆෙඩ් හි පිහිටි හමුදා උතුරු විධාන මූලස්ථානයේ සිට වීඩියෝ ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් නියෝගයක් නිකුත් කර ඇත.

දකුණු ලෙබනන් කලාපය තුළ පිහිටි “ආරක්ෂිත කලාපය” තවදුරටත් පුළුල් කරන ලෙස ඊශ්‍රායල අග්‍රාමාත්‍ය බෙන්ජමින් එහිදී හමුදාවට උපදෙස් ලබාදී ඇත.

“දැනට පවතින ආරක්ෂිත කලාපය තවදුරටත් පුළුල් කරන ලෙස මම දැන් උපදෙස් දුන්නා. ඊශ්‍රායලයේ උතුරු ප්‍රදේශයේ පවතින තත්ත්වය මූලික වශයෙන් වෙනස් කිරීමට අප අධිෂ්ඨාන කරගෙන සිටිනවා.”

දැනටමත් එම සම්පූර්ණ කලාපයටම ඊශ්‍රායලය ඉවත් වීමේ නියෝග නිකුත් කර ඇති අතර ගොඩබිම් ආක්‍රමණයක් දියත් කරමින් නිවාස සහ යටිතල පහසුකම් විනාශ කරමින් සිටින බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

පත්වූදා සිට තවමත් ප්‍රසිද්ධියේ හෝ රාජ්‍ය රූපවාහිනියේ දක්නට නොලැබුණ ඉරාන නව උත්තරීතර නායක මොජ්තබා කමේනි පණිවුඩයක් නිකුත් කර ඇත.

ඒ අනුව අමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය ඇරඹූ යුද්ධයේදී ඉරාකය කටයුතු කළ ආකාරය ගැන ඉරාන නව උත්තරීතර නායක මොජ්තබා කමේනි ඉරාක පූජක පක්ෂයට සහ ජනතාවට සිය ස්තූතිය පිරිනමා ඇත.

ඉරාක උත්තරීතර ඉස්ලාමීය සභාවේ කථානායකවරයා සහ ඉරාකයේ ඉරාන තානාපතිවරයා අතර පැවති සාකච්ඡාවකින් පසුව නව කමේනි විසින් යොමුකළ බවට පැවසෙන ලිපියක් ඉරාක නිලධාරියෙකුට ලබාදී ඇති බව ඉරාන මාධ්‍ය වාර්තාවන්හි දැක්වෙයි.

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කළේ, මොජ්තාබා කමේනි මිය ගොස් හෝ ඉතා අසාධ්‍ය තත්ත්වයේ පසුවන බවයි.

එහෙත් ජිනීවාහි එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ඉරාන තානාපතිවරයා අවධාරනය කරන්නේ, කමේනි මහජනයා ඉදිරියට නොපැමිණීම ආරක්ෂක හේතුවක් මත බවයි.

බහරේනයේ පිහටි ලොව විශාලතම ඇලුමිනියම් නිෂ්පාදන කර්මාන්ත ශාලාවකට ඉරානය විසින් ගුවන් ප්‍රහාරයක් එල්ල කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

මෙම ගුවන් ප්‍රහාරයෙන් කර්මාන්ත ශාලාවේ සේවකයන් දෙදෙනෙකුට සුළු තුවාල සිදුව ඇති බවත් කර්මාන්ත ශාලාවට සිදුවූ හානිය මෙතෙක් තක්සේරු කර නොමැති බවද විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ඉරානයේ වානේ කර්මාන්ත ශාලා දෙකකට එල්ල වූ ප්‍රහාරවලට ප්‍රතිචාර වශයෙන් බහරේනයේ ඇලුමිනියම් කර්මාන්ත ශාලාව වෙත පහරදුන් බව ඉරාන විප්ලවීය හමුදාව සඳහන් කරයි.

ඊශ්‍රායල – අමෙරිකා විශ්වවිද්‍යාල (මැදපෙරදිග) ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කරන බව ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය අනතුරු අඟවා ඇත.

ඉරානයේ ටෙහෙරාන්හි පිහිටා ඇති විද්‍යා සහ තාක්ෂණික විශ්වවිද්‍යාලයට ප්‍රහාරයක් එල්ල වීමත් සමඟ මෙම අනතුරු ඇඟවීම නිකුත් කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

එනිසා මැදපෙරදිග කලාපයේ ඇති සියලුම විශ්වවිද්‍යාල නීත්‍යානුකූල ඉලක්ක ලෙස සලකන බව ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය සඳහන් කරයි.

කලාපයේ ඇති අමෙරිකානු විශ්වවිද්‍යාලවල සියලු කාර්යය මණ්ඩල සාමාජිකයන්, සිසුන් සහ ඒ අවට පදිංචිකරුවන්ට එම ස්ථාන වලින් ඉවත්ව සිටින ලෙසට ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය දන්වා ඇත.

ඉරානයේ ගොඩබිම් යුද මෙහෙයුමක් සිදු කිරීමට පෙන්ටගනය සුදානම් වෙමින් සිටින බවත් එය සති කිහිපයක් පුරා ක්‍රියාත්මක වන දැවැන්ත මෙහෙයුමක් වනු ඇති බව ‘වොෂින්ටන් පෝස්ට්’ පුවත්පත වාර්තා කර ඇත.

මේ වනවිටත් එම මෙහෙයුම සඳහා අවශ්‍ය යුද සැලැසුම් අමෙරිකානු ආරක්ෂක මූලස්ථානය විසින් සකස් කර අවසන් බවද සඳහන් කරයි.

මේ සඳහා අමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයා සිය අනුමැතිය ලබා දෙන්නේද.? නැද්ද.? යන්න සම්බන්ධයෙන් මේ දක්වා ස්ථිරව ප්‍රකාශ කර නොමැති බවද සඳහන් කරයි. 

මෙහෙයුමට මැරීන් භටයින් 4,000ක් පමණ මැදිපෙරදිග කලාපය බලා ගොස් ඇති බවත් 82 වන ගුවන් හමුදාවේ පැරෂුට් භටයින් මෙහෙයුම සඳහා සූදානම්ව සිටින බවද වාර්තා වේ.

කුවේට් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළට ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර කිහිපයක් එල්ල කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

එම ප්‍රහාර හේතුවෙන් ගුවන්තොටුපළේ රේඩාර් පද්ධතියට සැලකිය යුතු හානියක් සිදුව ඇති නමුත් කිසිදු ජීවිත හානියක් සිදුව නොමැති බවද විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

මෙම ප්‍රහාර ඉරානය, එහි නියෝජිතයින් සහ ඔවුන්ට සහාය දක්වන සන්නද්ධ කණ්ඩායම් විසින් සිදු කරන ලද බව එරට සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරිය සඳහන් කරයි.

මේ අතර පසුගියදා එල්ල කළ ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරයෙන් පසුව ගුවන්තොටුපළේ ඉන්ධන ටැංකිවල ඇති වූ ගින්න අඛණ්ඩව පැය 58ක් පැවති මෙහෙයුම්වලින් පසුව නිවා දැමූ බව කුවේට් ගිනි නිවන දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කරයි.

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ පරිපාලනයට එරෙහිව ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවක් පෙළපාළි යාම ආරම්භ කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ට සහ ඔහුගේ පරිපාලනයට විරුද්ධව ‘No kings’ නමින් විරෝධතා ආරම්භ කර ඇති අතර එම විරෝධතා සඳහා ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවක් එක්වී ඇත.

මේ වනවිට අමෙරිකාව පුරා ස්ථාන 3000ක විරෝධතා ආරම්භ කර ඇති බවත් මෙම විරෝධතාව අමෙරිකානු ඉතිහාසයේ දැවැන්තම විරෝධතාව ලෙස සැලකෙන බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ඇතැම් නගරවල වීදි දිගේ දැවැන්ත පෙළපාලි පැවැත්වෙන අතර තවත් ස්ථානවල ගායනා, නර්ථන සහ දේශනවලට සවන් දීමට ලක්ෂ ගණනක ජනකායක් රැස්වෙමින් පවතින බවද විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රතිපත්ති, ඉහළ ජීවන වියදම සහ ඉරානය සමඟ ආරම්භ කර ඇති යුද්ධයට එරෙහිව මෙලෙස විරෝධතා වෙනුවෙන් ජනතාව පෙළ ගැසෙමින් සිටියි.

විරෝධතාකරුවන් සඳහන් කළේ, ‘ට්‍රම්ප්ට අවශ්‍ය වන්නේ ඒකාධිපතියෙකු ලෙස අපව පාලනය කිරීමටයි. නමුත් මේ ඇමරිකාව, බලය අයිති ජනතාවටයි. රජවරුන් වීමට හෝ ඔවුන්ගේ බිලියනපති හිතවතුන් වීමට නොවේ.” යනුවෙන්ය.

ඉරානයට එල්ල කළ ගුවන් ප්‍රහාර හේතුවෙන් එරට සිවිල් දේපළවලට සිදුව ඇති දැවැන්ත හානිය පිළිබඳව ඉරාන රතු කුරුස සංගමය වාර්තාවක් නිකුත් කර ඇත.

ඉරානයට ගුවන් ප්‍රහාර ආරම්භ වී සති පහක් ඇතුළත සිවිල් ස්ථාන 93,000කට අධික ප්‍රමාණයකට හානි සිදුව ඇති බව ඉරාන රතු කුරුස සංගමය සඳහන් කරයි.

නිවාස 71,547ක්, වෙළෙඳසැල් 20,779ක් විනාශ වී ඇති බවත් ටෙහෙරාන් අගනුවර පමණක් නිවාස සහ වෙ‍ෙළඳසැල් 31,562කට හානි සිදුව ඇති බවද සඳහන් කරයි.

ඉරානයේ පාසල් 600කට සහ සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන 295කට ප්‍රහාර එල්ල කර ඇති අතර ගිලන් රථ 46කට සහ හදිසි අනතුරු සේවා වාහන 48කට හානි සිදුව ඇති බවද එම සංගමය සඳහන් කරයි.