Foreign news

ඉරානයට එරෙහිව පෙර කවරදාකටත් වඩා දැවැන්ත ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීම සම්බන්ධයෙන් තමන් තීරණයක් ගැනීමට සූදානම් බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

“මම දැවැන්ත ප්‍රහාරයක් එල්ල කිරීම ගැන සලකා බලමින් සිටිනවා. පෙර කවරදාකටත් වඩා විශාල එකක්. මම තීරණයක් ගැනීමට ඉතා ආසන්නයි. අපි ඒ සඳහා සම්පූර්ණයෙන්ම සූදානම්.”

කෙසේ වෙතත් ඉරානයට එල්ල කරන මෙම ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් තීරණයක් ගන්නා නිශ්චිත කාලසීමාවක් පිළිබඳව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කර නොමැත.

නවසීලන්තයේ උතුරු දූපතේ 5.8ක ප්‍රබල භූකම්පනයක් සිදුව ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

මෙම භූකම්පනය කිලෝමීටර 10ක් ගැඹුරින් සිදුවූ බව යුරෝපීය-මධ්‍යධරණී භූ කම්පන විද්‍යා මධ්‍යස්ථානය සඳහන් කරයි.

භූකම්පනය ඕක්ලන්ඩ් ඇතුළු උතුරු දූපතේ බොහෝ ප්‍රදේශ වලට සහ දකුණේ මුදුනට දැනුණු බව වාර්තා වේ.

භූකම්පනය 23,000කට ආසන්න සංඛ්‍යාවකට දැනුනු බවත් අවම වශයෙන් 2.7 සහ 3.7 අතර ප්‍රබල පසුකම්පන හතක් ඇති වු බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ඉන්දියාවේ කැරපොතු අරගලයේ ප්‍රධාන ඉල්ලීමක් වන අධ්‍යාපන අමාත්‍යවරයාගේ ඉල්ලා අස්වීම සම්බන්ධයෙන් සිය තීරණය දැනුම්දීමට ඉන්දීය රජය අද (25) දින පස්වරුව තෙක් කල් ඉල්ලා ඇති බව වාර්තා වේ.

ඉන්දීය රජය නියෝජනය කරමින් ජ්‍යෙෂ්ඨ අමාත්‍යවරුන් වන ජේ.පී. නඩ්ඩා සහ ජිතේන්ද්‍ර සිං සහ කැරපොතු ජනතා පක්ෂය (CJP) නියෝජනය කරන තරුණ නායකයින් අතර පැවැති සාකච්ඡා වලින් අනතුරුව රජය මෙම කාලය ඉල්ලා ඇත.

ඉන්දීය අධ්‍යාපන අමාත්‍ය ධර්මේන්ද්‍ර ප්‍රධාන් වහාම ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්විය යුතු බවත් එසේ නොමැති වුවහොත් අරගලය රට පුරා දැඩි ලෙස ව්‍යාප්ත කරන බව කැරපොතු පක්ෂයේ අරගලකරුවන් මෙහිදී රජයට අවධාරණය කර ඇත.

“ධර්මේන්ද්‍ර ප්‍රධාන් ඉල්ලා අස්වන තුරු විරෝධතාව දිගටම පවතිනු ඇති අතර එය දිගටම වර්ධනය වනු ඇත. එය ඉක්මනින් සිදු නොවන්නේ නම්, අපට තවත් ජාතික විරෝධතා කැඳවීමක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට සිදුවනු ඇත.”

2014 වසරේදී නරේන්ද්‍ර මෝදි අග්‍රාමාත්‍ය ධුරයට පත්වීමෙන් පසු එරට රජය මුහුණ දෙන විශාලතම තරුණ අභියෝගය මෙය බව දේශපාලන විචාරකයෝ සඳහන් කරයි.

මෙම විරෝධතා හේතුවෙන් නව දිල්ලියේ මෙට්‍රෝ දුම්රිය ස්ථාන 17ක් වසා දැමීමටත්, ජංගම අන්තර්ජාල සේවා අත්හිටුවීමටත් බලධාරීන් පියවර ගෙන ඇත.

පාකිස්තානයේ ඇෆ්ගන් දේශසීමාව අසල පිහිටි ආරක්ෂක මුරපොළකට සන්නද්ධ කල්ලියක් විසින් මරාගෙන මැරෙන බෝම්බ ප්‍රහාරයක් එල්ල කර ඇත.

මෙම ප්‍රහාරයෙන් සොල්දාදුවන් 12 දෙනෙකු ඇතුළු පුද්ගලයන් 15දෙනෙකු ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති බව පාකිස්තාන හමුදාව සඳහන් කරයි.

ප්‍රාදේශීය තලේබාන් සංවිධානය (TTP) මෙම ප්‍රහාරයේ වගකීම භාරගෙන ඇති අතර මේ සඳහා මරාගෙන මැරෙන බෝම්බකරුවන් සිව්දෙනෙකු සම්බන්ධ වූ බව ඔවුන් සඳහන් කරයි.

පසුගිය 2024 වසරේදී පැවැති ශිෂ්‍ය උද්ඝෝෂණ හේතුවෙන් ධුරයෙන් නෙරපා හරින ලද හිටපු බංග්ලාදේශ අගමැතිනි ෂීක් හසීනා නැවතත් රට තුළට පැමිණීමට සූදානම් වන බව වාර්තා වේ.

ශිෂ්‍ය උද්ඝෝෂණ මර්දනය කරමින් පුද්ගලයන් 1,400කට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් ඝාතනය කිරීමේ සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් අන්තරායකර අපරාධ අධිකරණය විසින් හිටපු අගමැතිනි හසීනාට අයිතිවාසිකම් අහිමි කරමින් මරණ දඬුවම නියම කර ඇත.

හිටපු අගමැතිනි ෂීක් හසීනා නැවතත් රට තුළට පැමිණීමට සූදානම් වන බවට පළවන වාර්තාත් සමඟ ඇගේ හිතවාදි, වත්මන් බංග්ලාදේශ ජනාධිපති මොහොමඩ් ෂහාබුද්දීන් (Mohammed Shahabuddin) සිය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වීමට තීරණය කර ඇති බව වාර්තා වේ.

වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා තායිලන්තය වෙත ගොස් සිටින පාර්ලිමේන්තු කථානායක හෆීස් උද්දින් අහමඩ් (Hafiz Uddin Ahmad) නැවත රටට පැමිණීමෙන් පසු ජනාධිපතිවරයා සිය ඉල්ලා අස්වීමේ ලිපිය භාරදීමට නියමිත බව වාර්තා වේ.

මැදපෙරදිග යුද ගැටුම් පවතින අවස්තාවක අමෙරිකාව සහ සෞදි අරාබිය අතර න්‍යෂ්ටික සහෝගීතා ගිවිසුමකට අත්සන් තබා ඇත.

අදාළ ගිවිසුම මඟින් සෞදි න්‍යෂ්ටික බලශක්ති වැඩසටහනට විශාල ප්‍රවේශයක් හිමිවනු ඇති බව අමෙරිකානු බලශක්ති දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කරයි.

මෙම ගිවිසුම මඟින් සෞදි අරාබියාවට ඉදිරියේදී යුරේනියම්, ඉන්ධන ලෙස මෙන්ම න්‍යෂ්ටික බෝම්බ නිපදවිම සඳහා භාවිත කළ හැකිය.

මෙම ගිවිසුම මඟින් බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයේ දෙරට අතර පවතින සහයෝගීතාව තවදුරටත් වර්ධන වී ඇති බව සෞදි ආරාබියානු රජය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් සඳහන් කරයි.

සාමකාමී න්‍යෂ්ටික සහයෝගීතා ගිවිසුමක් ලෙස නම් කර ඇති මෙම ගිවිසුමට සමගාමීව ද්වීපාර්ශ්වික ආරක්ෂක ගිවිසුමක් ද අත්සන් තබා ඇති බව වාර්තා වේ.

ඉරානයේ හමුදා ඉලක්ක වෙත තවත් ප්‍රහාර මාලාවක් ආරම්භ කළ බව අමෙරිකානු මධ්‍යම අණදෙන මූලස්ථානය නිවේදනය කරයි.

ඒ අනුව ඉරානයට එරෙහිව අමෙරිකාව විසින් අඛණ්ඩව 12 වන දිනටත් ප්‍රහාර එල්ල කරමින් ඇත.

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් සිදුකළ නියෝගයක් මත මෙම ප්‍රහාර මාලාව අමෙරිකානු වේලාවෙන් සවස 5.30ට පමණ දියත් කළ බවද මධ්‍යම අණදෙන මූලස්ථානය සඳහන් කරයි.

කලාපීය මුහුදු මාර්ගවල වාණිජ නෞකා වෙත තර්ජනයක් එල්ල කිරීමේ ඉරානයේ හැකියාව තවදුරටත් දුර්වල කිරීම මෙම ප්‍රහාර මාලාවේ අරමුණ බවද මධ්‍යම අණදෙන මූලස්ථානය සඳහන් කරයි.

ඉරානය විසින් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ගමන් කරන නෞකා වලට පහර දෙන සෑම අවස්ථාවකදීම, ඊට ප්‍රතිචාර වශයෙන් ඉරානයේ පාලමක් හෝ බලගාරයක් බැගින් විනාශ කරන බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

තවද ඉරානයේ නටාන්ස් (Natanz) පරමාණුක මධ්‍යස්ථානය අසල පිහිටි, පොළොව යට ඉදිකරමින් පවතින ඉරාන න්‍යෂ්ටික මධ්‍යස්ථානය වෙත ඉදිරියේදී ප්‍රහාර එල්ල කරන බවද අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සිය සමාජ මාධ්‍ය ගිණුමේ සටහනක් තබමින් සඳහන් කළේ,

“මෙතැන් සිට ඉස්ලාමීය ඉරාන ජනරජය මගින් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ නෞකාවකට මිසයිල, රොකට්, ඩ්‍රෝන හෝ වෙනත් ඕනෑම ආයුධයකින් පහර දෙන සෑම අවස්ථාවකම, අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් ඉරානයේ එක් පාලමක් හෝ බලගාරයක් බැගින් බෝම්බ හෙළා විනාශ කරනු ඇත.”

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් තවදුරටත් සඳහන් කළේ, ඉරානය සමග සාකච්ඡා පැවැත්වීමට අමෙරිකාවට කිසිදු උනන්දුවක් නොමැති බවයි.

මේ අතර මීට මාස කිහිපයකට පෙර අමෙරිකාව විසින් ඉරානයේ ඉස්ෆහාන් නගරය වෙත “බංකර් බස්ටර්” බෝම්බ ප්‍රහාර එල්ල කළේය.

ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරඟාවලියේදී ස්පාඤ්ඤය වෙනුවෙන් ලැමීන් යමාල් පිටිය තුළ කැපී පෙනෙන අවධානයක් දිනා ගත්තද, වැඩිම අවධානය දිනාගෙන ඇත්තේ ඔහුගේ බාල සහෝදරයා වන කේන්ය.

ඔහුගේ තුන් හැවිරිදි සොහොයුරු කේන් ද පිටියෙන් පිටත සිදුකළ සුරතල් වැඩ නිසා ලොව පුරා රසිකයන්ගේ අවධානය නොඅඩුව දිනාගත් අතර ලැමීන් යමාල් සිය ලෝක කුසලාන රන් පදක්කම සිය කුඩා සොහොයුරාගේ කරට දැමුවේය.

එහිදී තුන් හැවිරිදි කේන් එය රසකැවිල්ලක් හෝ සෙල්ලම් බඩුවක් ලෙස සිතා දත්වලින් හපමින් සිටි ඡායාරූප සහ වීඩියෝ පට සමාජ මාධ්‍ය පුරාම ලැව්ගින්නක් සේ ප්‍රසිද්ධ විය.

ස්පාඤ්ඤ කණ්ඩායම නිල ඡායාරූප ලබාගන්නා අවස්ථාවේදී, කේන් අනෙකුත් ජ්‍යෙෂ්ඨ ක්‍රීඩකයින් පවා මවිතයට පත් කරමින් කුසලානය අසල වාඩි වී, බිම පෙරළෙමින් සහ එහි උඩ කොටස අතගාමින් සිටියේය.

ක්‍රීඩකයින් සහ ප්‍රේක්ෂකයින් බොහෝ දෙනෙක් සිය ජයග්‍රහණය අමතක කර කුඩා දරුවාගේ සුරතල් දෙස බලා සිනාසෙන අයුරු දක්නට ලැබුණ අතර යමාල් සිය සහෝදරයා වඩාගෙන පිටිය වටා යන අවස්ථාවේදී, කේන් ස්පාඤ්ඤ රසිකයින් දෙසට අත වනමින් ප්‍රතිචාර දක්වා ඇත. 

මෙම දර්ශන ඇතුළත් වීඩියෝ පට මිලියන ගණනින් නැරඹුම් වාර ලබා ගනිමින් TikTok සහ Instagram හි ජනප්‍රිය වීමට පටන් ගත් අතර පසුව රසිකයින් පවසන්නේ ලමීන් පිටිය තුළ සැබෑ වීරයෙක් බවත් ඔහුගේ මල්ලි පිටියෙන් පිටත “සුපිරි තරුවක්” බවයි.

ඉරානය සතු හැකියාවන් තවදුරටත් දුර්වල කිරීම අරමුණු කරගනිමින්, ඉරානයට එරෙහිව නව ප්‍රහාර මාලාවක් ආරම්භ කර ඇති බව අමෙරිකාව සඳහන් කරයි.

ජෝර්දානයේදී සහ ඉරාකයේදී අමෙරිකානු සෙබළුන් තිදෙනෙකු මියයාමට ප්‍රතිචාර ලෙස ඉරානයට දැඩි ලෙස වන්දි ගෙවීමට සිදුවනු ඇතැයි ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කිරීමෙන් අනතුරුව මෙම ප්‍රහාර දැඩි කර ඇත.

අඛණ්ඩව 10වැනි දිනටත් මෙම ප්‍රහාර මාලාව ක්‍රියාත්මක කර ඇති අතර ප්‍රහාර හේතුවෙන් මැදපෙරදිග කලාපයේ ආරක්ෂාව මෙන්ම ගෝලීය බලශක්ති සැපයුම සහ ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳාම කෙරෙහිද දැඩි බලපෑම් එල්ල විය හැකි බව විශ්ලේෂකයන් සඳහන් කරයි.

හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හෝ කළු මුහුදේ වරායන් වැනි තීරණාත්මක නැව් මාර්ග අසල සටන් කිරීම ගෝලීය තෙල් සහ ගෑස් මිල තවදුරටත් වේගයෙන් ඉහළ යන බවත් එය අනතුරුදායක තත්ත්වයක් බවද විශ්ලේෂකයන් සඳහන් කරයි.

මැදපෙරදිග යුද ගැටුම් භෞතික යටිතල පහසුකම් වලට හානි කිරීම, ප්‍රධාන ප්‍රවාහන වෙළඳ මාර්ග අවහිර කිරීම සහ අධික ලෙස ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් බලශක්ති සැපයුම් වලට දැඩි බාධා එල්ල වී ඇත.