Foreign news

පත්වූදා සිට තවමත් ප්‍රසිද්ධියේ හෝ රාජ්‍ය රූපවාහිනියේ දක්නට නොලැබුණ ඉරාන නව උත්තරීතර නායක මොජ්තබා කමේනි පණිවුඩයක් නිකුත් කර ඇත.

ඒ අනුව අමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය ඇරඹූ යුද්ධයේදී ඉරාකය කටයුතු කළ ආකාරය ගැන ඉරාන නව උත්තරීතර නායක මොජ්තබා කමේනි ඉරාක පූජක පක්ෂයට සහ ජනතාවට සිය ස්තූතිය පිරිනමා ඇත.

ඉරාක උත්තරීතර ඉස්ලාමීය සභාවේ කථානායකවරයා සහ ඉරාකයේ ඉරාන තානාපතිවරයා අතර පැවති සාකච්ඡාවකින් පසුව නව කමේනි විසින් යොමුකළ බවට පැවසෙන ලිපියක් ඉරාක නිලධාරියෙකුට ලබාදී ඇති බව ඉරාන මාධ්‍ය වාර්තාවන්හි දැක්වෙයි.

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කළේ, මොජ්තාබා කමේනි මිය ගොස් හෝ ඉතා අසාධ්‍ය තත්ත්වයේ පසුවන බවයි.

එහෙත් ජිනීවාහි එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ ඉරාන තානාපතිවරයා අවධාරනය කරන්නේ, කමේනි මහජනයා ඉදිරියට නොපැමිණීම ආරක්ෂක හේතුවක් මත බවයි.

බහරේනයේ පිහටි ලොව විශාලතම ඇලුමිනියම් නිෂ්පාදන කර්මාන්ත ශාලාවකට ඉරානය විසින් ගුවන් ප්‍රහාරයක් එල්ල කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

මෙම ගුවන් ප්‍රහාරයෙන් කර්මාන්ත ශාලාවේ සේවකයන් දෙදෙනෙකුට සුළු තුවාල සිදුව ඇති බවත් කර්මාන්ත ශාලාවට සිදුවූ හානිය මෙතෙක් තක්සේරු කර නොමැති බවද විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ඉරානයේ වානේ කර්මාන්ත ශාලා දෙකකට එල්ල වූ ප්‍රහාරවලට ප්‍රතිචාර වශයෙන් බහරේනයේ ඇලුමිනියම් කර්මාන්ත ශාලාව වෙත පහරදුන් බව ඉරාන විප්ලවීය හමුදාව සඳහන් කරයි.

ඊශ්‍රායල – අමෙරිකා විශ්වවිද්‍යාල (මැදපෙරදිග) ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කරන බව ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය අනතුරු අඟවා ඇත.

ඉරානයේ ටෙහෙරාන්හි පිහිටා ඇති විද්‍යා සහ තාක්ෂණික විශ්වවිද්‍යාලයට ප්‍රහාරයක් එල්ල වීමත් සමඟ මෙම අනතුරු ඇඟවීම නිකුත් කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

එනිසා මැදපෙරදිග කලාපයේ ඇති සියලුම විශ්වවිද්‍යාල නීත්‍යානුකූල ඉලක්ක ලෙස සලකන බව ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය සඳහන් කරයි.

කලාපයේ ඇති අමෙරිකානු විශ්වවිද්‍යාලවල සියලු කාර්යය මණ්ඩල සාමාජිකයන්, සිසුන් සහ ඒ අවට පදිංචිකරුවන්ට එම ස්ථාන වලින් ඉවත්ව සිටින ලෙසට ඉරාන ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය දන්වා ඇත.

ඉරානයේ ගොඩබිම් යුද මෙහෙයුමක් සිදු කිරීමට පෙන්ටගනය සුදානම් වෙමින් සිටින බවත් එය සති කිහිපයක් පුරා ක්‍රියාත්මක වන දැවැන්ත මෙහෙයුමක් වනු ඇති බව ‘වොෂින්ටන් පෝස්ට්’ පුවත්පත වාර්තා කර ඇත.

මේ වනවිටත් එම මෙහෙයුම සඳහා අවශ්‍ය යුද සැලැසුම් අමෙරිකානු ආරක්ෂක මූලස්ථානය විසින් සකස් කර අවසන් බවද සඳහන් කරයි.

මේ සඳහා අමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයා සිය අනුමැතිය ලබා දෙන්නේද.? නැද්ද.? යන්න සම්බන්ධයෙන් මේ දක්වා ස්ථිරව ප්‍රකාශ කර නොමැති බවද සඳහන් කරයි. 

මෙහෙයුමට මැරීන් භටයින් 4,000ක් පමණ මැදිපෙරදිග කලාපය බලා ගොස් ඇති බවත් 82 වන ගුවන් හමුදාවේ පැරෂුට් භටයින් මෙහෙයුම සඳහා සූදානම්ව සිටින බවද වාර්තා වේ.

කුවේට් ජාත්‍යන්තර ගුවන්තොටුපළට ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර කිහිපයක් එල්ල කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

එම ප්‍රහාර හේතුවෙන් ගුවන්තොටුපළේ රේඩාර් පද්ධතියට සැලකිය යුතු හානියක් සිදුව ඇති නමුත් කිසිදු ජීවිත හානියක් සිදුව නොමැති බවද විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

මෙම ප්‍රහාර ඉරානය, එහි නියෝජිතයින් සහ ඔවුන්ට සහාය දක්වන සන්නද්ධ කණ්ඩායම් විසින් සිදු කරන ලද බව එරට සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරිය සඳහන් කරයි.

මේ අතර පසුගියදා එල්ල කළ ඩ්‍රෝන ප්‍රහාරයෙන් පසුව ගුවන්තොටුපළේ ඉන්ධන ටැංකිවල ඇති වූ ගින්න අඛණ්ඩව පැය 58ක් පැවති මෙහෙයුම්වලින් පසුව නිවා දැමූ බව කුවේට් ගිනි නිවන දෙපාර්තමේන්තුව සඳහන් කරයි.

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ පරිපාලනයට එරෙහිව ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවක් පෙළපාළි යාම ආරම්භ කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ට සහ ඔහුගේ පරිපාලනයට විරුද්ධව ‘No kings’ නමින් විරෝධතා ආරම්භ කර ඇති අතර එම විරෝධතා සඳහා ලක්ෂ සංඛ්‍යාත ජනතාවක් එක්වී ඇත.

මේ වනවිට අමෙරිකාව පුරා ස්ථාන 3000ක විරෝධතා ආරම්භ කර ඇති බවත් මෙම විරෝධතාව අමෙරිකානු ඉතිහාසයේ දැවැන්තම විරෝධතාව ලෙස සැලකෙන බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ඇතැම් නගරවල වීදි දිගේ දැවැන්ත පෙළපාලි පැවැත්වෙන අතර තවත් ස්ථානවල ගායනා, නර්ථන සහ දේශනවලට සවන් දීමට ලක්ෂ ගණනක ජනකායක් රැස්වෙමින් පවතින බවද විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ ප්‍රතිපත්ති, ඉහළ ජීවන වියදම සහ ඉරානය සමඟ ආරම්භ කර ඇති යුද්ධයට එරෙහිව මෙලෙස විරෝධතා වෙනුවෙන් ජනතාව පෙළ ගැසෙමින් සිටියි.

විරෝධතාකරුවන් සඳහන් කළේ, ‘ට්‍රම්ප්ට අවශ්‍ය වන්නේ ඒකාධිපතියෙකු ලෙස අපව පාලනය කිරීමටයි. නමුත් මේ ඇමරිකාව, බලය අයිති ජනතාවටයි. රජවරුන් වීමට හෝ ඔවුන්ගේ බිලියනපති හිතවතුන් වීමට නොවේ.” යනුවෙන්ය.

ඉරානයට එල්ල කළ ගුවන් ප්‍රහාර හේතුවෙන් එරට සිවිල් දේපළවලට සිදුව ඇති දැවැන්ත හානිය පිළිබඳව ඉරාන රතු කුරුස සංගමය වාර්තාවක් නිකුත් කර ඇත.

ඉරානයට ගුවන් ප්‍රහාර ආරම්භ වී සති පහක් ඇතුළත සිවිල් ස්ථාන 93,000කට අධික ප්‍රමාණයකට හානි සිදුව ඇති බව ඉරාන රතු කුරුස සංගමය සඳහන් කරයි.

නිවාස 71,547ක්, වෙළෙඳසැල් 20,779ක් විනාශ වී ඇති බවත් ටෙහෙරාන් අගනුවර පමණක් නිවාස සහ වෙ‍ෙළඳසැල් 31,562කට හානි සිදුව ඇති බවද සඳහන් කරයි.

ඉරානයේ පාසල් 600කට සහ සෞඛ්‍ය මධ්‍යස්ථාන 295කට ප්‍රහාර එල්ල කර ඇති අතර ගිලන් රථ 46කට සහ හදිසි අනතුරු සේවා වාහන 48කට හානි සිදුව ඇති බවද එම සංගමය සඳහන් කරයි.

ඉරානයට එරෙහි සිය හමුදා මෙහෙයුම් සති කිහිපයක් ඇතුළත අවසන් වනු ඇති බවත් ඉරානයට එරෙහිව ගොඩබිම් ආක්‍රමණයක් සිදුනොකර සියලු අරමුණු සපුරාගත හැකි බව අමෙරිකානු රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ සඳහන් කරයි.

ඉරානයට එරෙහි හමුදා මෙහෙයුම මාස ගණනක් නොව සති කිහිපයක් ඇතුළත සුදුසු පරිදි අවසන් කිරීමට අපේක්ෂා කරන බවද අමෙරිකානු රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ සඳහන් කරයි.

ප්‍රංශයේ ‘G7’ නියෝජිත හමුවට සහභාගිවී සිටින අතරවාරයේ අමෙරිකානු රාජ්‍ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ මෙම කරුණු අනාවරණය කළේය.

අමෙරිකාවෙන් එල්ල විය හැකි ගොඩබිම් ආක්‍රමණයක් සඳහා සූදානම් වීමට ඉරානය මේ වනවිට හමුදා භටයින් සහ සිවිල් වැසියන් මිලියනයක පමණ පිරිසක් රැස් කරමින් ඇතැයි තොරතුරු වාර්තා වේ.

ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය යටතේ ක්‍රියාත්මක බසීජ් පැරා මිලිටරි කණ්ඩායමේ මධ්‍යස්ථාන වෙත ඉරානයේ සිවිල් වැසියන් ස්වෙච්ඡාවෙන් පැමිණෙමින් සිටින බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

අමෙරිකානු හමුදා රැදී සිටින ගල්ෆ් කලාපයේ හෝටල් ද සිය ඉලක්ක ලෙස සලකා පහරදෙන බව ඉරාන හමුදාව ප්‍රකාශ කර ඇති බවද විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

අමෙරිකානු එක්සත් ජනපද ඩොලර් නෝට්ටු ඉතිහාසයේ වසර 165ක් පුරා පැවතගෙන ආ සම්ප්‍රදායක් නිමා කරමින්, එරට වත්මන් ජනපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ අත්සන නව ඩොලර් නෝට්ටු සඳහා ඇතුළත් කිරීමට අමෙරිකානු භාණ්ඩාගාර දෙපාර්තමේන්තුව තීරණය කර ඇත.

මේ වනවිට බලයේ සිටින අමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයෙකුගේ අත්සන එරට මුදල් නෝට්ටුවක සටහන් වන ප්‍රථම අවස්ථාව මෙය ලෙස ඉතිහාසයට එක්වනු ඇත.

1861 වසරේ සිට ඇමරිකානු ඩොලර් නෝට්ටුවල අත්සන් තැබීම සිදු කරනු ලැබුවේ භාණ්ඩාගාර ලේකම්වරයා (Treasury Secretary) සහ භාණ්ඩාගාරිකවරයා (Treasurer) විසින් පමණි.

කෙසේ වෙතත් නව තීරණයට අනුව භාණ්ඩාගාරිකවරයාගේ අත්සන ඉවත් කර ඒ වෙනුවට ජනාධිපතිවරයාගේ අත්සන යොදා නෝට්ටු මුද්‍රණය කෙරෙනු ඇත.

අමෙරිකානු එක්සත් ජනපදයේ 250වන නිදහස් සංවත්සරය (Semiquincentennial) 2026 වසරේ ජූලි මාසයට යෙදී ඇති අතර එම සුවිශේෂී සැමරුම නිමිත්තෙන් මෙම ඓතිහාසික වෙනස සිදුකරන බව අමෙරිකානු භාණ්ඩාගාර දෙපාර්තමේන්තුව නිල වශයෙන් නිවේදනය කළේය.

ඒ අනුව, ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ භාණ්ඩාගාර ලේකම් ස්කොට් බෙස්න්ට්ගේ (Scott Bessent) අත්සන් සහිත ප්‍රථම ඩොලර් 100 නෝට්ටු කාණ්ඩය එළඹෙන ජූනි මාසයේදී මුද්‍රණය කිරීමට නියමිතව ඇත.