Foreign news

ඉරානයට එරෙහිව දැනටමත් දියත් කර ඇති ප්‍රහාර තවදුරටත් දැඩි කරමින් එරට පාලන බලය සම්පූර්ණයෙන්ම අඩපණ කරන බවට අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

ප්‍රහාර තවදුරටත් දැඩි කරමින් ඉරාන ත්‍රස්ත රාජ්‍යයේ ඉතිරිව ඇති කොටස ද විනාශ කර අවසන් කළ යුතු බවද අමෙරිකානු ජනාධිපති ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

කෙසේ වෙතත් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම සඳහා නිසි සහයෝගයක් ලබා නොදෙන මිත්‍ර රටවල් ජනාධිපති ට්‍රම්ප් විසින් දැඩි ලෙස විවේචනය කර ඇත.

ඊශ්‍රායලය විසින් ඉරානයට එල්ල කළ ප්‍රහාරවලදී ඉරාන බුද්ධි අංශ අමාත්‍ය එස්මායිල් කාතිබ් ඝාතනය කිරීමට හැකිවූ බව ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක අමාත්‍ය ඊශ්‍රායල් කැට්ස් අද (18) තහවුරු කරයි.

කෙසේ වෙතත් ඉරාන බුද්ධි අංශ අමාත්‍ය එස්මායිල් කාතිබ් ඝාතනය සම්බන්ධයෙන් ඉරානය මේ දක්වා නිල ප්‍රකාශයක් සිදුකර නොමැත.

ඉරාන බුද්ධි අංශ අමාත්‍ය එස්මායිල් කාතිබ් පූජකයෙකු මෙන්ම දේශපාලනඥයෙකු වන අතර ඔහු 2021 අගෝස්තු මාසයේ සිට බුද්ධි අංශ අමාත්‍යවරයා ලෙස කටයුතු කරමින් සිටියේය.

එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ පිහිටි ඔස්ට්‍රේලියානු ගුවන් කඳවුරකට ඉරානයෙන් මිසයිල ප්‍රහාරයක් එල්ල කර ඇත.

ඔස්ට්‍රේලියානු සොල්දාදුවන් විසින් භාවිතා කරන එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යයේ අල් මින්හාඩ් ගුවන් කඳවුරේ පිටත මාර්ගයකට ඉරාන මිසයිලයක් වැදී ඇත.

එම ප්‍රහාරයෙන් කිසිදු ඔස්ට්‍රේලියානුවකුට තුවාල සිදුවී නොමැති බවත් හදිසි ගින්නක් හේතුවෙන් ගොඩනැගිලි වලට පමණක් සුළු හානියක් සිදුවී ඇති බව ඔස්ට්‍රේලියානු අගමැති ඇන්තනි ඇල්බනීස් සඳහන් කරයි.

ඔස්ට්‍රේලියානු හමුදා නිලධාරීන් 100 කට වැඩි පිරිසක් එහි සේවය කරන අතර අද උදෑසන මෙම ප්‍රහාරය එල්ල වී ඇති බවත් එම ප්‍රහාරය හේතුවෙන් ඔස්ට්‍රේලියානු වෛද්‍ය සහ නවාතැන් පහසුකම් වලට හානි සිදුවී ඇති බව සඳහන් කරයි.

අගමැති ඇන්තනි ඇල්බනීස් සඳහන් කළේ,

“ඔස්ට්‍රේලියානු නිලධාරීන් කිසිවෙකුට තුවාල සිදුවී නොමැති බවත්, මේ මොහොතේ සියලු දෙනා සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්ෂිත බවත් මට තහවුරු කළ හැකියි.”

මෙම කඳවුර එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍යය සතු වුවද, ඔස්ට්‍රේලියාව එය මැද පෙරදිග එහි ප්‍රධාන හමුදා, සැපයුම්, නිරීක්ෂණ සහ පුහුණු මධ්‍යස්ථානය ලෙස භාවිතා කරයි.

IRIS Dena නෞකාවට ප්‍රහාරයක් එල්ල කර එහි සිටි නාවිකයින් ඝාතනය කිරීමේ සිදුවීම සම්බන්ධයෙන් සිය සතුරු පාර්ශ්වයන්ට මාරාන්තික ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කරන බව ඉරාන නාවික හමුදාපති ෂහ්රම් ඉරානි සඳහන් කරයි.

සතුරා බලාපොරොත්තු නොවන ස්ථානයක සිට එල්ල කරන මාරාන්තික ප්‍රහාර මගින් ඔවුන්ට දඬුවම් කරන බවද ඉරාන නාවික හමුදාපති ෂහ්රම් ඉරානි සඳහන් කරයි.

“අපි සතුරාගේ මෙම අපරාධය අමතක නොකරන අතර අපගේ ප්‍රාණ පරිත්‍යාගීන්ගේ රුධිරය වෙනුවෙන් නිසැකවම පළිගන්නවා”

මේ වනවිට ඉරානයට එරෙහිව සිදුකරනු ලබන හමුදා මෙහෙයුම් වලට සම්බන්ධව වීමට තමන්ට අවශ්‍ය නොවන බවට නේටෝ මිත්‍ර පාර්ශ්වයින් විසින් එක්සත් ජනපදයට දන්වා ඇතැයි අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

මේ හේතුවෙන් තවදුරටත් නේටෝ රටවල සහාය අවශ්‍ය නැති බව සිය “Truthsocual” ගිණුමේ සටහනක් තබමින් අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

ඉරානය න්‍යෂ්ටික අවියක් නිපදවීම වැළැක්වීමේ අමෙරිකානු උත්සාහයට නේටෝ සංවිධානය විසින් සහාය දක්වන නමුත් යුද්ධයට සම්බන්ධ වීමට ඔවුන් මැලිකමක් දක්වන බව ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

එනිසා මේ හේතුවෙන් ඉදිරියේදී නේටෝ සාමාජිකත්වය ගැන එක්සත් ජනපදය නැවත සිතා බැලිය යුතු බවද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

අමෙරිකා එක්සත් ජනපද ජාතික ත්‍රස්ත මර්දන මධ්‍යස්ථානයේ ප්‍රධානී ජෝ කෙන්ට් සිය ධුරයෙන් ඉල්ලා අස්වී ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ඉරානයේ යුද්ධය හේතුවෙන් ට්‍රම්ප් පරිපාලනයෙන් ඉල්ලා අස්වූ පළමු ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරියා වන අතර ඔහු විශේෂ ප්‍රකාශයක් කරමින් ඉල්ලා අස්විය.

ඉරානයෙන් එක්සත් ජනපදයට තර්ජනයක් නොතිබූ තත්වයකදී එය නොතකා ට්‍රම්ප් ජනාධිපතිවරයා ඊශ්‍රායලයේ පීඩනය යටතේ ඉරානයට එරෙහිව යුද්ධය දියත් කළ බව ඔහු සඳහන් කරයි.

එක්සත් ජනපද ජාතික ත්‍රස්ත මර්දන මධ්‍යස්ථානයේ ප්‍රධානී ජෝ කෙන්ට් සඳහන් කළේ,

“ඉරානයට එරෙහිව සිදුවෙමින් පවතින යුද්ධයට මට යහපත් හෘද සාක්ෂියක් ඇතුව සහාය දිය නොහැක. ඉරානය අපේ ජාතියට කිසිදු තර්ජනයක් එල්ල නොකළ අතර අපි මෙම යුද්ධය ආරම්භ කළේ ඊශ්‍රායලයේ සහ එහි බලගතු ඇමරිකානු කණ්ඩායමක පීඩනය නිසා බව පැහැදිලියි.”

“මැදපෙරදිග යුද්ධය යනු අමෙරිකානු අපේ දේශප්‍රේමීන්ගේ වටිනා ජීවිත කොල්ලකන සහ අපගේ ජාතියේ ධනය හා සමෘද්ධිය ක්ෂය කරන උගුලක්. ට්‍රම්ප් පරිපාලනයේ මුල් අවධියේදී, ඉහළ පෙළේ ඊශ්‍රායල නිලධාරීන් සහ ඇමරිකානු මාධ්‍යවල බලගතු සාමාජිකයින් යුද්ධය පිළිබඳව මතයන් පතුරුවා ඉරානය සමඟ යුද්ධයක් දිරිගැන්වීම සඳහා යුද්ධයට පක්ෂ හැඟීම් වැපිරූවා. ඒ සඳහා වැරදි තොරතුරු ව්‍යාපාරයක් දියත් කළා.”

‘ඉරානය එක්සත් ජනපදයට ආසන්න තර්ජනයක් එල්ල කරන බව විශ්වාස කිරීමට අපව පෙළඹ වුවා. ඔවුන් පැවසුවේ, ඔබ දැන් ඉරානයට පහර දුන්නොත්, ඉක්මන් ජයග්‍රහණයකට පැහැදිලි මාවතක් තිබෙනවා, කියයි. මෙය බොරුවක්. අපගේ ජාතියට අපගේ හොඳම පිරිමින් සහ ගැහැනුන් දහස් ගණනකගේ ජීවිත අහිමි කළ විනාශකාරී ඉරාන යුද්ධයට අපව ඇද ගැනීමට ඊශ්‍රායල ජාතිකයන් භාවිතා කළ උපක්‍රමයම එයයි. අපට නැවතත් මෙම වැරැද්ද කළ නොහැක.”

ඉරානයේ ප්‍රධාන ආරක්ෂක නිලධාරියා වූ අලි ලාරිජානි (Ali Larijani) ඝාතනය වී ඇති බව ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක අමාත්‍යාංශය විසින් ප්‍රකාශ කර ඇත.

අලි ලාරිජානි (Ali Larijani) ඉරානයේ ආරක්ෂක තීරණ ගන්නා ප්‍රධානතම පුද්ගලයා වූ බැවින් මෙම මරණය වත්මන් යුද තත්ත්වයට විශාල බලපෑමක් එල්ල කරනු ඇති බව වාර්තා වේ.

ඉරාන ජනාධිපතිවරයාගේ සහ නැසීගිය උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා අලි කමේනිගේ නියෝජිතයෙකු ලෙසද අලි ලාරිජානි කටයුතු කර ඇත.

මේ මොහොතේ අමෙරිකාව සමග රාජ්‍යතාන්ත්‍රික විසදුමක් බලාපොරොත්තු නොවන බවත් අවශ්‍ය ඕනෑම කාලයක් සටන් කිරීමට ඉරානය සූදානමින් පසුවන බව ඉරාන නියෝජ්‍ය විදේශ අමාත්‍ය සයීඩ් කතිබිසාඩේ (Saeed Khatibzadeh) සඳහන් කරයි.

අමෙරිකාව සිය ගොඩබිම් හමුදා තම රට තුළට යෙදවුවහොත් ඔවුන්ට ‘වියට්නාමයේ සිදුවූවාක් වැනි’ දැවැන්ත ව්‍යසනයකට මුහුණදීමට සිදුවනු ඇතැයි නියෝජ්‍ය විදේශ අමාත්‍ය සයීඩ් කතිබිසාඩේ අනතුරු අඟවයි.

ඉරානය සමඟ ගොඩබිම් යුද්ධයකට එළඹීම අමෙරිකාවට පාලනය කරගත නොහැකි විනාශකාරී වැරැද්දක් වනු ඇති බවද ඉරාන නියෝජ්‍ය විදේශ අමාත්‍යවරයා සඳහන් කරයි.

අමෙරිකාව සිදු කිරීමට සැරසෙන ඕනෑම හමුදාමය මැදිහත්වීමක් නොසැලකිලිමත් ක්‍රියාවක් බවත් ඉරානයේ ස්වෛර්භාවය වෙනුවෙන් දීර්ඝකාලීන ආරක්ෂක ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට තම රට සූදානම් බවද විදේශ අමාත්‍යවරයා සඳහන් කරයි.

ඉරානයේ ස්ථාන රැසකට අමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය එල්ල කළ ප්‍රහාරවලින් නව උත්තරීතර නායක මොජ්ටාබා කමේනි තුවාල ලබා ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය කිහිපයක් වාර්තා කරයි.

එම ප්‍රහාරවලින් උත්තරීතර නායක මොජ්ටාබා කමේනිගේ පාදයකට සහ අතකට දැඩි හානි සිදුව ඇති බවත් පවතින තත්ත්වය හමුවේ ඉරානය තුළ ප්‍රතිකාර කිරීම අපහසු වී ඇති බවද සඳහන් කරයි.

එනිසා ඉරාන උත්තරීතර නායකයාව ඉතාමත් රහසිගතව රුසියාවට රැගෙන ගොස් ඇති බවත් ඒ සඳහා රුසියානු හමුදා ගුවන් යානයක් ඉරානයට පැමිණ ඇති බවද සඳහන් කරයි.

රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් පුටින් දැනුවත් කර ඉරාන උත්තරීතර නායකයාව රුසියාවට රැගෙන ගොස් ඇති බවත් අනතුරුව කමේනි සාර්ථකව ශල්‍යකර්මයකට මුහුණදී ඇති ‌බවද එම මාධ්‍ය සඳහන් කරයි.

කෙසේ වෙතත් ඉරාන රජය විසින් මේ සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ප්‍රකාශයක් නිකුත් කර නොමැත.

මේ අතර උත්තරීතර නායක මොජ්ටාබා කමේනි සහ ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බළකායේ ඉහළ පෙළේ නායකයින් ගැන තොරතුරු සපයන්නෙකුට අමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 10 දක්වා වූ මුල්‍ය ත්‍යාගයක් ලබාදීමට අමෙරිකානු රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තුව තීරණය කර ඇත.

ලතින් අමෙරිකා කලාපයට අයත් කියුබාව දශක ගණනක් තිස්සේ අර්බුදයක පවතින බැවින් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ මීළග ඉලක්කය කියුබාව බව වාර්තා වේ.

කියුබාව යටත් කරගෙන කියුබා වැසියන් මර්දනකාරී පාලනයෙන් නිදහස් කර ගැනීමට තමන් සූදානම් යැයි අමෙරිකා ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

ධවල මන්දිරයේදී මාධ්‍යවේදීන් වෙත අදහස් දක්වමින් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කළේ,

“කියුබාව සහ අමෙරිකාව අතරේ අර්බුදය මට මගේ ජීවිත කාලය පුරාවට අසන්න ලැබුණා. හුඟ දෙනෙක් මගෙන් අහන්නේ කියුබාව සමග අර්බුදය අවසන් කරන්නේ කවද්ද කියලයි. මා හිතන්නේ මම ඒ අර්බුදය අවසන් කරනවා. කියුබාව යටත් කර ගැනීම මට ලොකු ගෞරවයක් වේවි.”

“කියුබාව දැන් දුර්වලයි. මා කැමතියි කියුබාවේ පීඩිත පාලනය අවසන් කරලා දාන්න. කියුබානු වැසියන්ට හැකිවේවි ඔවුන්ගේ නිදහස සොයා ගන්න. ජනතා හිතවාදී පාලනයක් ස්ථාපිත කරගන්න.”