Foreign news

ඒ අනුව ලෝක වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල 9%කට වඩා වැඩි ප්‍රමාණයකින් ඉහළ ගොස් ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

බ්‍රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල 9.59%කින් ඉහළ ගොස් බැරලයක් ඩොලර් 83.30ක් ලෙස සටහන්ව ඇත.

තවද WTI බොරතෙල් බැරලයක මිල 9.42%කින් ඉහළ ගොස් බැරලයක් ඩොලර් 78.14ක් ලෙස සටහන්ව ඇත.

ඉරානය සිටියත් නැතත් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය විවෘතව පවතින බවත් මෙතැන් සිට අමෙරිකාව ‘හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ භාරකරු’ ලෙස හඳුන්වනු ලබන බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

ඒ අනුව ඉරාන වරායන් වෙත පනවා තිබූ නාවික අවහිරතා නැවතත් බලාත්මක කිරීමට අමෙරිකාව පියවර ගන්නා බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

සිය Truth Social සමාජ මාධ්‍ය ගිණුමේ සටහනක් තබමින් අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කළේ,

“හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය විවෘතව පවතිනවා, එය ඉරානය සිටියත් නැතත් දිගටම විවෘතව පවතිනු ඇත. අපි ‘ඉරාන නාවික අවහිරතාව’ නැවතත් බලාත්මක කරනවා.

මෙයට මෙම නම යෙදුවේ ඉරාන නැව් හෝ ඔවුන්ගේ පාරිභෝගිකයන්ට පමණක් ඇතුළු වීම සහ පිටවීම වළක්වන බැවිනි. අනෙකුත් සියලුම රටවලට සමුද්‍ර සන්ධිය සාධාරණ ලෙස සහ විවෘතව භාවිත කිරීමට අවස්ථාව හිමිවනු ඇත.

මෙතැන් සිට අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය, ‘හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ භාරකරු’ ලෙස හඳුන්වනු ලබනවා. නමුත් සාධාරණත්වය උදෙසා, ලෝකයේ මෙම අතිශය නොසන්සුන් කලාපයට ආරක්ෂාව සැපයීමේ කාර්යය සඳහා වැය වන සියලුම පිරිවැය වෙනුවෙන්,

එම මුහුදු මාර්ගයෙන් ප්‍රවාහනය කෙරෙන සියලුම භාණ්ඩ සඳහා 20%ක අනුපාතයකින් අපට මුදල් ප්‍රතිපූරණය කළ යුතුයි. මේ සඳහා වන ක්‍රියාවලිය සහ ව්‍යුහය සැකසීම වහාම ආරම්භ කෙරේ.”

නැවත දැනුම් දෙන තුරු රට තුළ ඇති සියලුම ගුවන්තොටුපළවල් ගුවන් ගමනාගමනය සඳහා වසා දැමීමට යේමන සිවිල් ගුවන් සේවා අධිකාරිය නියෝග කර ඇත.

ඉරාන ගුවන් යානයක් සානා ගුවන්තොටුපළට ගොඩබැස්වීම වැළැක්වීම සඳහා තම ආරක්ෂක බලකායන් විසින් ගුවන් ප්‍රහාරය එල්ල කළ බව යේමන් රජය සඳහන් කරයි.

යේමන රජය නිල නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් සඳහන් කළේ,

“ඉරාන පාලනයේ සහය ලබන හූති ත්‍රස්තවාදී කල්ලි, යේමන ජාතික ගුවන් යානාවලට අගනුවර සානා ගුවන්තොටුපළට ගොඩබැස්වීමට ඉඩ නොදී බාධා කළා.

ඔවුන් දිගින් දිගටම උත්සාහ කළේ ඉරාන ගුවන් යානයක් යේමන ගුවන් සීමාව උල්ලංඝනය කරමින් ගොඩබැස්වීමටයි. මේ හේතුව නිසා ගුවන්තොටුපළේ ධාවන පථය ඉලක්ක කර ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට අපට සිදු වුණා.”

අතිශය වැදගත් මුහුදු මාර්ගයක් වන හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ පාලනය අමෙරිකාව සතු කර ගැනීමට ඉඩ ඇති බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

එම මාර්ගය ආරක්ෂා කිරීම සහ පාලනය කිරීම වෙනුවෙන් ප්‍රතිලාභ ලබන රටවල් විසින් අමෙරිකාවට මුදල් ගෙවිය යුතු බවද අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.

“ෆොක්ස් ඇන්ඩ් ෆ්‍රෙන්ඩ්ස්” වැඩසටහන සමඟ දුරකථනයෙන් සම්බන්ධ වෙමින් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් මේ බව සඳහන් කර ඇත.

“අපි එම සමුද්‍ර සන්ධිය අපේ භාරයට ගෙන එහි පාලනය ක්‍රියාත්මක කිරීමට හැකියාව තියෙනවා. අපි එහි භාරකරු බවට පත්වේවි. සමහරවිට අපි එයට ‘සමුද්‍ර සන්ධියේ ආරක්ෂක දේවදූතයා’ (Guardian Angel) කියලා කියාවි. ඒ වගේම අප කරන ඒ සේවයට අපට මුදල් ගෙවිය යුතුයි.”

මැදපෙරදිග යුද ගැටුම් හේතුවෙන් ලෝක වෙළෙඳපොලේ බොරතෙල් මිල ගණන් යළිත් ඉහළ ගොස් ඇත.

ඒ අනුව බ්‍රෙන්ට් වර්ගයේ බොරතෙල් මිල 3.08%කින් ඉහළ ගොස් ඩොලර් 78.35ක් ලෙස සටහන්ව ඇත.

තවද WTI බොරතෙල් මිල 3.09%කින් ඉහළ ගොස් බැරලයක් ඩොලර් 73.62ක් ලෙස සටහන්ව ඇත.

ඉරානය විසින් ජෝර්දානයේ පිහිටි ප්‍රින්ස් හසාන් ගුවන් හමුදා කඳවුර ඉලක්ක කර ගනිමින් මිසයිල සහ ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල කර ඇත.

ඉරාන ප්‍රහාර හේතුවෙන් ගුවන් හමුදා කඳවුරේ ඉන්ධන ගබඩාවක සහ පතොරම් ගබඩා කිහිපයක ගින්නක් හටගෙන ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

මෙම ප්‍රහාරය ඉරාන වෙරළබඩ හමුදා කඳවුරු වෙත අමෙරිකාව එල්ල කළ ප්‍රහාරවලට ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ පළමු අදියර වන බව ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවීය ආරක්ෂක බලකාය සඳහන් කරයි.

කටාර්හි පිහිටි අල් උඩෙයිඩ් ගුවන් කඳවුරට ප්‍රහාර එල්ල කර ප්‍රහාරක ජෙට් යානා නඩත්තු මධ්‍යස්ථානයක් සහ අණදෙන හා පාලන පහසුකම් මධ්‍යස්ථානයක් විනාශ කළ ඉරානය සඳහන් කරයි.

ඕමානයේ පිහිටි අමෙරිකානු නාවික හමුදා සැපයුම් මධ්‍යස්ථානයක් සහ ඉන්ධන පිරවුම් මධ්‍යස්ථානයක් ඉලක්ක කර ගනිමින් ප්‍රහාර එල්ල කළ බවද ඉරානය සඳහන් කරයි.

තවද ජෝර්දානයේ පිහිටි අමෙරිකා හමුදා කඳවුරකට ප්‍රහාර එල්ල කළ බවත් එහිදී ප්‍රින්ස් හසන් ගුවන් කඳවුරේ අණදෙන සහ පාලන මධ්‍යස්ථානය සහ MQ-9 ඩ්‍රෝන යානා රඳවා තබන මධ්‍යස්ථාන විනාශ කළ බවද ඉරානය සඳහන් කරයි.

මැදපෙරදිග යුද ගැටුම් නැවතත් ආරම්භ කරමින් ඉරානය විසින් එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය වෙත ඩ්‍රෝන සහ මිසයිල ප්‍රහාරයක් එල්ල කර ඇත.

මැදපෙරදිග කලාපයේ අමෙරිකානු කඳවුරු ඉලක්ක කරමින් ඉරානය නැවතත් මෙම ප්‍රහාර එල්ල කර ඇත.

ජොර්දානයේ ප්‍රින්ස් හසන් ගුවන් කඳවුර ඉලක්ක කරගනිමින් ඉරානය බැලැස්ටික් මිසයිල කිහිපයක් එල්ල කර ඇත.

තවද කුවේට් සහ බහරේනයේ අමෙරිකානු හමුදා කඳවුරු කිහිපයක් ඉලක්ක කරමින් ඉරානය ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර එල්ල කර ඇත.

මේ අතර පවතින තත්ත්වය හේතුවෙන් කටාර් සහ බහරේන් ඔවුන්ගේ ආරක්ෂක අනතුරු ඇඟවීම් ඉහළ නංවා ඇත.

ඉරානය විසින් නැවතත් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය වසා දැමීමට පියවර ගෙන ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ඒ අනුව නැවත දැනුම්දෙන තුරු මුහුදු මාර්ගය වසා දැමීමට පියවර ගෙන ඇති බව ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකාය සඳහන් කරයි.

සයිප්‍රස් නෞකාවක් අනුමත නොකළ මුහුදු මාර්ගයක ගමන් කිරීමත් සමගින් ඉරානය විසින් එල්ල කළ වෙඩි ප්‍රහාරයත් සමග නැවත හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය වසා දැමීමට ඉරානය පියවර ගෙන ඇත.

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සිය ‘Truth’ සමාජ මාධ්‍ය ගිණුමේ සටහනක් තබමින් ඉරානයට අනතුරු ඇඟවීම සිදුකර ඇත.

ඉරානය තමන් ඝාතනය කිරීමට උත්සාහ කළහොත් හෝ එවැනි උත්සාහයක් ක්‍රියාත්මක කළහොත් අමෙරිකානු හමුදා ඉරානයේ සියලු ප්‍රදේශ සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කරනු ඇති බව ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සඳහන් කරයි.