Foreign news

අමෙරිකාව සහ ඊශ්‍රායලය එකතු වී ඉරානයට එල්ල කළ ප්‍රහාර වලින් එරට පුද්ගලයින් 3,000කට අධික පිරිසක් මියගොස් ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

මෙම බිහිසුණු යුද්ධයෙන් සිවිල් පුද්ගලයින් 1,701 දෙනෙකු මියගොස් ඇති බව අමෙරිකාව කේන්ද්‍ර කරගත් මානව හිමිකම් ක්‍රියාකාරීන්ගෙන් සමන්විත ප්‍රවෘත්ති ඒජන්සියක් (HRANA) සඳහන් කරයි.

පසුගිය පෙබරවාරි (28) වෙනිදා සිට එල්ල කළ ප්‍රහාර හේතුවෙන් ඉරාන හමුදා සාමාජිකයින් 1,221 දෙනෙකු සහ වර්ගීකරණය නොකළ මරණ 714ක් සිදුවී ඇති බවද එම ප්‍රවෘත්ති ඒජන්සිය සඳහන් කරයි.

අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සහ ඊශ්‍රායල අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු අතර දුරකථන සංවාදයක් පවත්වා ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

එහිදී ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් ලෙබනනය වෙත එල්ල කරන හමුදා ප්‍රහාර සීමා කරන ලෙසට අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහුගෙන් ඉල්ලා ඇත.

මේ වනවිට ඉරානය සමග ආරම්භ වී ඇති තීරණාත්මක සාම සාකච්ඡා බාධාවකින් තොරව පවත්වාගෙන යාම එම ඉල්ලීමේ ප්‍රධාන අරමුණ බව වාර්තා වේ.

ඉරානය සමග පවතින රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ප්‍රයත්නයන් අවදානමට ලක්වීම වැළැක්වීම සඳහා හමුදා ක්‍රියාමාර්ග අවම කරන ලෙස මෙහිදී අමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයා ඉල්ලා ඇත.

මේ අතර ඊශ්‍රායලය තවදුරටත් ලෙබනනයට ප්‍රහාර එල්ල කළ හොත් ඉරානය සටන් විරාමයෙන් ඉවත්වන බවත් ඊශ්‍රායලයට ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කරන බවටත් අනතුරු අඟවා ඇත.

ලෙබනනයේ හිස්බුල්ලා සංවිධානයේ ප්‍රධානියාගේ ලේකම්වරයා මෙන්ම බෑනා වන අලි යූසුෆ් හර්ෂි ඝාතනය කළ බව ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක බලකාය උපුටා දක්වමින් රොයිටර්ස් පුවත් සේවය වාර්තා කරයි.

ලෙබනනයේ බේරූට් අගනුවරට එල්ල වූ ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරයකින් හිස්බුල්ලා සංවිධානයේ ප්‍රධානියාගේ ලේකම්වරයා මියගොස් ඇති බව එම පුවත් සේවය සඳහන් කරයි.

කෙසේ වෙතත් හිස්බුල්ලා සංවිධානයේ ප්‍රධානියාගේ ලේකම්වරයාගේ මරණය ගැන එම සංවිධානය තවමත් තහවුරු කර නොමැත.

ඉරාන ඉස්ලාමීය ආරක්ෂක බළකායේ නාවික හමුදාව විසින් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ආරක්ෂිතව යාත්‍රා කිරීම සඳහා නව සිතියමක් හඳුවන්වා දී ඇත.

හොමුස් සමුද්‍ර සන්ධියේ ඉරාන නාවික හමුදාව අටවා ඇති මුහුදු බෝම්බ මගහැර යාත්‍රා කිරීම සඳහා මෙම සිතියම භාවිතයට ගත හැකි බව ඉස්ලාමීය ආරක්ෂක බළකාය සඳහන් කරයි.

කෙසේ වෙතත් තවමත් හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය තෙල් ප්‍රවාහන නෞකා සඳහා සම්පූර්ණයෙන් විවෘත කර ඇත්දැයි ප්‍රකාශ කර නොමැති බව විදෙස් මාධ්‍ය සඳහන් කරයි.

පාකිස්තානයේ ඉස්ලාමාබාද් නුවරදී අමෙරිකාව සහ ඉරානය අතර පැවැත්වීමට නියමිත සාම සාකච්ඡා හේතුවෙන් දැඩි ආරක්ෂක රැකවල් යොදා ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ආරක්ෂක හේතූන් මත දින දෙකක කාලයක් ඉස්ලාමාබාද් නගරයේ නිවාඩු දිනයක් ලෙස ප්‍රකාශයට පත් කිරීම හේතුවෙන් ලොක් ඩවුන් තත්ත්වයක පවතින බවද විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

මෙම සාම සාකච්ඡා සඳහා අමෙරිකානු උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වෑන්ස් (J.D. Vance), ජනාධිපති ට්‍රම්ප්ගේ විශේෂ නියෝජිතයෙක් ඇතුළු ඉහළ පෙළේ දූත පිරිසක් පකිස්තානයට පැමිණීමට නියමිතව ඇත.

ඉරානය විසින් යෝජනා කරන ලද කරුණු 10ක් මත පදනම් වු බැරෑරුම් සාකච්ඡා සඳහා ඉස්ලාමාබාද් වෙත විශේෂ නියෝජිත පිරිසක් පැමිණෙන බව පාකිස්තානයේ ඉරාන තානාපතිවරයා සඳහන් කරයි.

එම නියෝජිතයින් නවාතැන් ගන්නා තරු පහේ සෙරීනා හෝටලය (Serena Hotel) කේන්ද්‍ර කරගනිමින් කිලෝමීටර් 3ක ආරක්ෂිත කලාපයක් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති බව වාර්තා වේ.

එම කලාපය තුළ දැඩි ආරක්ෂක පියවර ක්‍රියාත්මක කර ඇති අතර සාමාන්‍ය ජනතාවගේ ප්‍රවේශය සම්පූර්ණයෙන්ම සීමා කර ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

මේ අතර අමෙරිකානු රහස් ඔත්තු සේවා කණ්ඩායම් දැනටමත් ඉස්ලාමාබාද් නුවරට පැමිණ ඇති බව වාර්තා වේ.

ලෙබනනය ඉලක්ක කරමින් ඊශ්‍රායලය එල්ල කළ දරුණු ප්‍රහාර මාලාවෙන් පසුව ඉරානය විසින් ඊශ්‍රායලයට ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කරන බවට අනතුරු අඟවා ඇත.

ලෙබනනයට ප්‍රහාර එල්ල කිරීම හේතුවෙන් අමෙරිකා – ඉරාන සාම ගිවිසුමක් ඇති කරගැනීමේ සාකච්ඡාද අවධානමකට ලක්වී ඇති බව ඉරානය අනතුරු අඟවා ඇත.

ඊශ්‍රායලය විනාඩි 10ක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ ලෙබනනයේ ඉලක්ක 100ක් වෙත එල්ල කළ දරුණු ප්‍රහාර මාලාවෙන් පුද්ගලයින් 250ක පමණ පිරිසක් මියගොස් ඇති බව වාර්තා වේ.

ඉරානය සමඟ ඇති කරගත් ගිවිසුමට අදාළ වැදගත් කරුණු “රහසිගතව” සාකච්ඡා කරන බව අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සිය සමාජ මාධ්‍ය ගිණුමේ සටහනක් තබමින් සඳහන් කර ඇත.

එම ප්‍රකාශයත් සමගින් ඉරානය සමඟ ඇති කරගත් ගිවිසුම සම්බන්ධයෙන් පැතිර යන විවිධ අසත්‍ය ප්‍රකාශ අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් විසින් විවේචනය කර ඇත.

තමන්ව හඳුන්වා නොදුන් පිරිස් විසින් පතුරුවනු ලබන ලේඛන සහ ගිවිසුම් පිළිබඳව ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් මෙහිදී දැඩි ලෙස දෝෂාරෝපණය කර ඇත.

“අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර සාකච්ඡාවලට කිසිදු සම්බන්ධයක් නැති පුද්ගලයින් විසින් විවිද ගිවිසුම්, ලැයිස්තු සහ ලිපි ලේඛන ඉදිරිපත් කරමින් සිටිනවා. බොහෝ අවස්ථාවලදී ඔවුන් මුළුමනින්ම වංචාකරුවන්.”

කෙසේ වෙතත් අමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් සිය සටහන මගින් ඉරානය සමඟ ඇතිකරගත් “වැදගත් කරුණු” මොනවාද යන්න පිළිබඳව නිශ්චිත පැහැදිලි කිරීමක් කර නොමැත.

ඉරානය සහ අමෙරිකාව ඇතිකරගත් සටන් විරාමය මධ්‍යයේ ඉරානය හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය යළි විවෘත කිරීමට පියවරගෙන තිබුණද ඊයේ (08) පස්රුවේ නැවතත් ඉරානය විසින් හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය වසා දමා ඇත.

ඒ අනුව නෞකා වලට හෝමූස් හරහා යාත්‍රා කිරීම තහනම් බවත් අවසරයකින් තොරව ගමන් කිරීමට උත්සාහ කරන ඕනෑම නෞකාවක් විනාශ කරන බවත් ඉරාන විප්ලවීය ආරක්ෂක බළකාය අනතුරු අඟවා ඇත.

කෙසේ වෙතත් ඊශ්‍රායලය විසින් ලෙබනනයට එල්ල කරන දැවැන්ත ප්‍රහාර මාලාව හේතුවෙන් හෝමූස් හරහා ගමන්ගන්නා නෞකා වලට මෙම තහනම පැනවූ බව ඉරාන මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ඊශ්‍රායලය විසින් එල්ල කළ ප්‍රහාර මාලාවෙන් ලෙබනනයේ පුද්ගලයින් 254 දෙනෙකු මියගොස් තවත් 1,165 දෙනෙකු තුවාල ලබා ඇති බව ලෙබනනයේ සිවිල් ආරක්ෂක අංශ වාර්තා කරයි.

ඊශ්‍රායලය ලෙබනනයේ ගොඩබිම් මෙහෙයුම් ආරම්භ කිරීමෙන් අනතුරුව (08) දින එරටට දැවැන්ත ප්‍රහාර මාලාවක් එල්ල කළ බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

ලෙබනනයේ අගනුවර වන බේරූට් ඇතුළු ප්‍රදේශ කිහිපයකටම මෙම ප්‍රහාර එල්ල කර ඇති අතර එම ප්‍රහාරත් සමග කලාපීය සාම ගිවිසුම් බිඳ වැටීමේ දැඩි අවදානමක් මතුව ඇත.

ඊශ්‍රායල හමුදාව විසින් ලෙබනනයට ගුවන් ප්‍රහාර මාලාවක් එල්ල කර ඇති අතර එම ගුවන් ප්‍රහාර හේතුවෙන් රට පුරා විශාල පිරිසක් මියගොස් ඇති බව විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

තුවාලකරුවන්ගෙන් එරට රෝහල් පිරී පවතින බවත් කඩා වැටුණු ගොඩනැගිලි සුන්බුන් යට බොහෝ පිරිසක් සිරවී සිටින බවට විශ්වාස කරන බවද විදෙස් මාධ්‍ය වාර්තා කරයි.

විනාඩි 10ක් ඇතුළත හිස්බුල්ලා සංවිධානයට අයත් විධාන මධ්‍යස්ථාන සහ හමුදා කඳවුරු 100කට අධික සංඛ්‍යාවකට ප්‍රහාර එල්ල කළ බව ඊශ්‍රායලය සඳහන් කරයි.

බේරූට් අගනුවර, දකුණු තදාසන්න ප්‍රදේශ, දකුණු ලෙබනනය සහ නැගෙනහිර බෙකා නිම්නය එම ප්‍රහාරවල ඉලක්ක වු අතර ඊශ්‍රායලය මෙය හඳුන්වනු ලැබුවේ, මෙම ගැටුමේ මෙතෙක් එල්ල කළ විශාලතම ගුවන් ප්‍රහාර මාලාව ලෙසයි.